بيان آيه 100 - 101
لغت :
1 - طاعت موافقت كردن است با ارادهاى كه جذب كننده است فعل را از روى رغبت 2 - اجابت موافقت كردن با ارادهايست كه دعوت مىكند بسوى فعل و به همين جهت خداوند جايز است كه اجابت كننده بنده باشد يعنى خواستهء او را انجام دهد زيرا با اراده و خواست بنده به فعل موافقت كرده ولى جايز نيست كه مطيع عبد خوانده شود .
3 - اعتصام : در اصل امتناع « عصمه يعصمه منعه » . و لا عاصم اليوم من امر اللَّه - يعنى در قيامت مانعى از امر خدا نيست .
عصام : ريسمان ، زيرا مانع از افتادن مىشود .
مورد و شأن نزول :
آيه درباره اوس و خزرج است وقتى كه يهود ايشان را با ياد آورى جنگهاى داخلى بر انگيخت تا آنها را از اسلام بگرداند ( از زيد بن اسلم و سدى ) .
و گفتهاند درباره مشركين عرب است ( از حسن ) .
معنى و مقصود :
سپس خداوند مؤمنان را از پذيرش قول كفار بر حذر مىدارد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
: يعنى اى كسانى كه خدا و رسول را تصديق كردهايد .
مورد خطاب اوس و خزرجند ولى آيه بواسطه عموميت لفظ شامل ديگر مؤمنين هم مىشود .
إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقاً مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ
: اگر از اين يهود اطاعت كنيد و گفتهء آنها را بپذيريد و كينههاى ديرينه و جاهليت را از نو در خود زنده كنيد .