بيان آيه 86 تا 89
لغت :
1 - خلود در لغت : زيادى مكث و درنگ است و فرق بين خلود و دوام اينست كه خلود در مثل « خلد فلان فى الحبس - فلانى در حبس مخلد شد » مقتضى طول مكث است ولى دوام چنين اقتضايى ندارد .
ولى خلافى بين امت اسلامى نيست كه مراد از خلود درباره كفار در جهنم ابديت است .
2 - انظار تأخير كردن در كار بنده است براى اينكه در كار آن نظر و تأمل كند و فرق آن با امهال ( مهلت دادن ) اينست كه تأخير در مهلت براى آسان شدن انجام تكليف است .
شأن نزول :
گفته شده كه آيه درباره مردى از انصار بنام حارث بن سويد نازل شد كه محذر بن زياد را بحيله كشت و گريخت و مرتد شد و بمكيان ملحق گشت . بعداً پشيمان شد و بقوم خود پيغام داد كه از پيغمبر اكرم ( ص ) بپرسند كه آيا توبه او قبول خواهد بود و اين آيه نازل شد تا
« إِلَّا الَّذِينَ تابُوا »
. يكى از مردان قومش اين آيه را برايش برد حارث گفت ميدانم كه تو راستگويى و پيغمبر از تو راستگوتر و خدا از پيغمبر راستگوتر است و بمدينه برگشت و مسلمانى نيكو شد - از مجاهد و سدى و نيز از امام صادق عليه السلام روايت شده و گفتهاند كه درباره اهل كتاب نازل شده آنهايى كه قبل از بعثت پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله به او ايمان داشتند ولى بعد از بعثت از روى حسد و سركشى كافر شدند ( از حسن و جبايى و ابى مسلم ) .