بيان آيه 78
لغت :
1 - اصل لىّ : فتل يعنى بافتن و پيچاندن : لويت يده يعنى پيچاندم دستش را و از اينست لويت الفريم لوياً و لياناً .
2 - السنه جمع لسان مثل حمار و احمره .
3 - فرق بين حسبت و زعمت اينست كه دومى ممكن است بمعنى يقين و گمان هر دو باشد و اولى احتمال يقين هرگز نميدهد .
مورد و شأن نزول :
گفته شده كه آيه درباره جمعى از احبار يهود آمده كه بدست خود چيزهايى در باره صفات پيغمبر اكرم و غيره نوشتند و بتورات اضافه كردند كه در تورات نبوده .
و گفتهاند درباره عدهاى از يهود و نصارى آمده كه تورات و انجيل را تحريف كردهاند و كتاب خدا را بهم زدند و چيزهايى كه از خدا نبود به آن افزودند و دين حنيف را از آن انداختند ( از ابن عباس )
معنى و مقصود :
وَ إِنَّ مِنْهُمْ
- يعنى اهل كتاب و اينجمله عطف است به
« وَ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ إِنْ . . . . »
لَفَرِيقاً
- يعنى طائفهاى هستند كه
يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتابِ
- يعنى كتاب را با زبان خود از مجراى خود تحريف ميكنند و آن را از مقصد اصلى بر ميگردانند و خداوند تحريف كتاب را از جهت و مجراى خود بگردش زبان قرار داده ( قول مجاهد و قتاده و ابن جريح ) و ربيع گفته يعنى بخلاف حق تفسير ميكنند .