بيان آيه 64
لغت :
زجاج گويد : 1 - معنى كلمه كلاميست كه در او شرح داستانى باشد و لذا عرب به قصيده كلمه گويد ، روايت شده كه چون به حسان بن ثابت گفتند قصيدهاى براى ما انشاد كن گفت « كلمه جوريده » يعنى قصيدهء جوريده را بخوانم ( كه نام يكى از قصايد او بود ) كه قصيده را كلمه ناميده .
2 - سواء : عدل و سوى نيز به همين معنى است .
و گفتهاند سواء بمعنى مستوى است و مصدر بمعنى اسم فاعل است ( يعنى الى كلمة مستوية ) و در نزد زجاج سواء اسم است و صفت نيست و جرّ سواء در اين صورت بتقدير « ذات سواء » است كه مضاف اليه است براى ذات مقدر ( يعنى صاحب استواء ) . و جايز است منصوب شود .
شأن نزول :
گفتهاند سبب نزول آيه چند قولست : 1 - درباره نصاراى نجران آمده ( از حسن و سدى و ابن زيد و محمد بن جعفر بن زبير ) 2 - دربارهء يهود مدينه است ( از قتاده و ربيع و ابن جريح و اصحاب ما نيز اين را روايت كردهاند ) .
3 - به صورت ظاهر دربارهء هر دو دسته اهل كتاب آمده ( از ابى على جبايى ) و اين معنى اولى است بواسطه عموميت آن بر همه اهل كتاب .
تفسير :
چون احتجاج خداوند با اهل كتاب بپايان رسيد آنها را بتوحيد و پيروى از حقيقتى كه مورد اتفاق همه است دعوت فرمود كه :