نويسنده نجيب همدانى است كه در عصر طغرل سلجوقى از همدان به بغداد رفته و مجموعهاى را در باره حكومت طغرل جمع آورى كرده است . ظاهرا كتاب او در ذيل كتاب عجايب الدنيا استنساخ شده بود . پيشتر فكر مىكردند كه چنان كه حاجى خليفه هم گفته ، نويسنده اش محمد بن محمد سلمانى توسى بوده است ، ولى تحقيقات اخير نشان از اين دارد كه نويسند ه اش نجيب همدانى است .
تاريخ تأليف اثر : در قرن سيزدهم ميلادى .
مكان تأليف : نيامده است .
شرح اجمالى محتواى اثر :
آغاز نسخه : سپاس آن خداى را كه عالم بيافريد و بنى آدم را برگزيد و گفت .
پايان نسخه : از دست و پاى و خرطوم كه از حقرى ظاهر نمى شود بدان ارزانى داشته فتبارك الله احسن الخالقين اللهم اغفر لمن فراد و لمن نظر لمن قال امين رب العالمين بكرمت و الهى اجمعين الطيبين و الطاهرين ( عين نوشتارى است كه در متن فهرست آمده است برخى از اشتباهات ناشى از سختى خوانش نسخهها و برخى ناشى از سهو در تايپ بوده است . به هر حال بنابر رويه ما در اين مجموعه به جهت رعايت امانت دقيقا به همان شكل كه در فهرست نسخهء آمده ، ثبت شده است . ويراستار )
كمال يا نقصان نسخه : نيامده است .
تاريخ كتابت : قرن هفدهم مىباشد .
مكان كتابت : در شهر كوچا ، و تركستان شرقى انجام شده است .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در برگههاى اول و آخر و در حاشيهها يادداشت و علامت متفاوت وجود دارد .
سابقه نسخه : اين نسخه توسط اس . اف . الدنبورگ در سال 1910 از تركستان به انستيتوى شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شد .
اندازه صفحه : 21 * 5 . 31 ؛ تعداد برگ : 232 ؛ تعداد سطر : 17 ؛ اندازه متن : 5 . 12 * 24 .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى .
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و عناوين يعنى بخش زيادى از نسخه با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .
نوع خط : متن كتاب با خط نستعليق درشت است ، و عناوين با خط نسخهء نوشته است .
نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوايى ، و روى آن پارچهاى از جنس نسخى توليد همان كتابت كشيده شده است كه پوسيده و كاملا پاره شده است .
( 13 ) شماره نسخه :
A 453
نام كتاب : همان ( عجايب المخلوقات و غرايب الموجودات ) .
آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه نسبت به نسخه قبل يعنى
D 129
بيشتر مربوط به چاپ ديگرى است .
تاريخ كتابت : ظاهرا اواخر قرن هفدهم .
مكان كتابت : هندوستان است .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در برگه 35 - 36 يادداشتى به زبان فرانسه مربوط به تاريخ 28 سپتامبر سال 1872 وجود دارد ، با اشاره به اينكه نسخه اصلى به عنوان هديه از سوى اف . استِن - ساركن دريافت شده است . در برگه
10 a
يادداشتى با مداد به زبان روسى با اشاره به برگههايى از نسخه وجود دارد كه شامل اطلاعاتى درباره روسيهء باستان و برخى ديگر كشورها است .
سابقه نسخه : اين نسخه توسط اف . استِن - ساركن در سال 1872 به انستيتوى شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شد .
اندازه صفحه : 11 * 2 . 17 ؛ تعداد برگ : 352 ؛ تعداد سطر : 17 ؛ اندازه متن : 6 * 5 . 10 .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى ( هندى ) .
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، و عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .
نوع خط : خط نسخهء ريز است .
نوع جلد : صحافى اروپايى ( مقوايى ) ، با قسمت شيرازه بندى چرمى است .
( 14 ) شماره نسخه :
C 612
- (
a
605 ) 1
نام كتاب : جهان نامه .
توضيح نام اثر : كتابى است در باره جغرافياى جهانى .
پديدآورنده : محمد بن نجيب بكران است ، كه اين اثر را خوارزمشاه علا الدين محمد بن تِكِش ( 617 - 596 قمرى / 1220 - 1200 ميلادى ) تقديم كرده بود .
تاريخ تأليف اثر : نيامده است .