استان هرات متولد يافت و در تاريخ 18 محرم 898 قمرى / 9 نوامبر 1492 ميلادى از دنيا رفت « 1 » .
تاريخ تأليف اثر : نگارش اين اثر از سال 881 قمرى / 1477 - 1476 ميلادى آغاز و در سال 883 قمرى / 1479 - 1478 ميلادى به پايان رسيد .
مكان تأليف : نيامده است .
شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر نمونه ارزشمندى از زندگى بزرگان مكتب صوفيه و نمايندگان اين مكتب ( بيش از 600 نفر ) از قرن سيزدهم تا قرن پانزدهم ميلادى مىباشد . اين كتاب شامل ؛ 1 ) تشريح اصول صوفيه 2 ) شرح حال عرفاى صوفى از ابو هاشم تا مير سيد قاسم تبريزى 3 ) ملاحظاتى در باب نمايندگان صوفيه در شعر از سنايى تا حافظ 4 ) نمايندگان زن صوفيه و 5 ) بخش مؤخره ، است .
آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه از جمله قديمى ترين نسخهء موجود از « نفحات الانس » است .
تاريخ كتابت : اواسط ماه جمادى الثانى 897 قمرى / آوريل 1491 ميلادى .
مكان كتابت : خانقاه جديدى ( هرات ) .
نام كاتب : ابو وجوب وجيه باخرزى .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در حاشيه اين نسخه يادداشتهاى بسيارى آمده است ، در صفحه 239 و 240 بعدها به اين نسخه اضافه گرديده است .
سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط « مجموعه نسخهء خطى بخارا » در سال 1915 ميلادى به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 8 . 24 * 6 . 15 ؛ تعداد برگ : 1 + 278 ( اين نسخه با اعداد شرقى شماره گذارى شده است ) ؛ تعداد سطر : 21 ؛ اندازه متن : 17 * 11 .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى .
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و عناوين غالباً با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .
نوع خط : خط نستعليق زيبا .
نوع جلد : صحافى شرقى ، چرمى كهن ؛ صفحه اول مقدمه اين كتاب از بين رفته و بسيارى ديگر از صفحات رطوبت ديده است .
( 159 ) شماره نسخه :
B 2423
نام كتاب : همان ( نفحات الانس من حضرات القدس ) .
آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه كامل اما قديمى است . در ابتداى اين نسخه فهرست كاملى از موضوع كتاب آورده شده است .
تاريخ كتابت : سال 950 قمرى / 1544 - 1543 ميلادى .
مكان كتابت : شهر هرات .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در حاشيه اين نسخه يادداشتهاى بسيارى آمده است .
سابقه نسخه : نيامده است .
اندازه صفحه : 5 . 20 * 3 . 11 ؛ تعداد برگ : 291 ( اين نسخه با اعداد شرقى شماره گذارى شده است ) ؛ تعداد سطر : 21 ؛ اندازه متن : 5 . 14 * 7 .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى .
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و عناوين با رنگ طلائى نوشته شده است .
نوع خط : خط نسخهء زيبا .
نوع جلد : صحافى شرقى . بسيارى از صفحات اين نسخه رطوبت ديده است .
( 160 ) شماره نسخه :
B 703 ( 580 )
نام كتاب : همان ( نفحات الانس من حضرات القدس ) .
آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه كامل اما قديمى مىباشد ، برخى از بخشهاى آن در مقايسه با نسخه اصلى مختصر تر است .
تاريخ كتابت : سال 955 قمرى / 1558 - 1557 ميلادى .
مكان كتابت : خراسان .
نام كاتب : مير محمد ابن خواجه محمد سمرقندى مىباشد .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در صفحه 1 و 295 مهرى به نام صاحب پيشين كتاب آمده است .
سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط ژ . ل . روسو در سال 1819 ميلادى به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است .
هامش
( 1 ) . در دوره اسلامى جغرافى نويسان خراسان را به چهارربع تقسيم ميكردند ؛ ربع بلخ ، ربع هرات ، ربع نيشابور و ربع مرو كه اكنون بخشهايى از ربع هرات و بلخ در افغانستان و مرو در تركمنستان و بخشهايى از مرو و هرات و به همراه ربع نيشابور استان خراسان ايران را تشكيل مى دهند . خراسان ايران در سالهاى اخير به خراسان رضوى و خراسان شمالى و خراسان جنوبى تقسيم شده اند . از اين رو در آن موقع تربت جام جزيى از ربع هرات بوده است ( ويراستار ) .