اما بر فضايلى كه پس از تولد تا زمان ارتحال ، به آنها دست يازيد ، بىنهايت است و نمىتوان آنها را بر شمرد و فقط در اينجا به برخى از آنها اشاره مىكنيم :
به عنوان مقدّمه بايد گفت :
ريشهء فضيلتها نزد دانشمندان چهار چيز است :
1 - علم ، 2 - عفّت ، 3 - شجاعت ، 4 - عدالت .
امير المؤمنين عليه السّلام در اين صفات به عاليترين درجه رسيد .
از نظر علمى به قلَّهاى قدم نهاد كه پيامبر خدا در بارهاش فرمود : من شهر علم و على در آن است . ( 1 ) در بيانى فرمود : حكمت به ده جزء تقسيم شده ، نه قسمت آن به على عليه السّلام داده شده و يك قسمت به ساير مردم . ( 2 ) در جملهاى ديگر فرمود : قاضىترين على است . ( 3 ) و ما مىدانيم كه لازمهء قضاوت علم و دانش است .
امام على عليه السّلام در حقّ خويش مىفرمايد : اگر پردهها برداشته شود ، بر يقين من افزوده نمىگردد . ( 4 ) و باز فرمود : من بر حقيقت و كنه علمى دست يافتهام كه اگر شما به آنجا مىرسيديد به اضطرابهاى فتنهانگيز و پيچيده و طولانى گرفتار مىشديد . ( 5 ) يا : اگر كرسىاى برايم گذاشته شود ، ميان اهل تورات با توراتشان و ميان اهل انجيل با انجيلشان و ميان اهل زبور با زبورشان و ميان اهل قرآن با
هامش
( 1 ) انا مدينة العلم و علىّ بابها .
( 2 ) قسمت الحكمة عشرة اجزاء فاعطى علىّ تسعة و النّاس جزء واحد .
( 3 ) اقضاكم علىّ .
( 4 ) لو كشف الغطاء ما ارددت يقينا .
( 5 ) انّى بحت على مكنون علم لو بحتم لاضطربتم اضطراب الارشية في الطوى البعيدة .