و فرمود : ( 1 ) هر چيزى معدنى دارد و معدن تقوا دلهاى مردم خداشناس است .
در حديث ديگر فرمود : در روز قيامت كسى از بندگان قدم از قدم برنمىدارد ، تا اينكه پنج چيز از او بپرسند ؛ از عمرش كه در چه چيز آن را گذرانده و از جوانيش كه در چه راهى تباه شده و از مالش كه از كجا به دست آورده و در چه راهى مصرف كرده و از دانشش كه چرا به آن عمل نكرد .
امام على عليه السّلام فرمود : اعراض مردم از علم ، به خاطر اين است كه عالمان به علم خود عمل نمىكنند .
پيامبر خدا صلَّى الله عليه و آله و سلم فرمود : ( 2 ) دانشى كه از آن سود نبرند ، مانند گنجى است كه در راه خدا از آن انفاق نكنند ( و به بينوايان ندهند ) .
فرمود : ( 3 ) علم دو نوع است : علمى كه فقط بر زبان جارى است و براى صاحبش حجّت است و ديگرى علمى است كه در قلب جا گرفته كه به عاملش سود مىرساند و ايمان با آرزو بهدست نمىآيد ، بلكه چيزيست كه در قلب قرار گيرد و جوارح و اعضا به آن عمل نمايد .
نقش نگين انگشترى امام حسين عليه السّلام اين جمله بود : ( 4 ) چون ياد گرفتى ، به آن عمل كن .
برخى از بزرگان گفتهاند : اول علم سكوت است ، سپس شنيدن ، آنگاه حفظ كردن و بعد ، به آن عمل كردن و در آخر پخش كردن آن است ، چنان كه در
هامش
( 1 ) قال النبىّ صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم :
لكل شىء معدن و معدن التقوا قلوب العارفين
( 2 ) قال النبىّ صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم :
علم لا ينتفع به ككنز لا ينفق منه
( 3 ) قال النبىّ صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم :
العلم علمان ، علم باللسان و هو الحجّة على صاحبه و علم بالقلب و هو النافع لمن عمل به و ليس الايمان بالتمنّى و لكنّه ما ثبت في القلب و عملت به الجوارح
( 4 ) علمت فاعمل