شك ندارى روىآور ( 1 ) ( در اينجا انسان را از همهء شبهات منع كرده است ) .
و فرمود : كارها بر سه گونهاند :
- كارى كه خوبىاش آشكار است ، پس آن را دنبال كنيد .
- كارى كه بديش آشكار است ، پس از آن دورى جوييد .
- كارى كه مشتبه است ، پس آن را به خدا ( و دستوراتش ) عرضه كنيد .
از چيزى كه رفتار تو را بد كند بپرهيز . ( 2 ) در اين بيان جامع انسان را از همهء آنچه را كه در نظر خدا و مردم ، ناخوشايند است ؛ بازداشته و جهانى معنا را در خود گرفته است و انسان را از هر چه سبب بدى او مىگردد بازداشته است .
امثال اين سخنان زيبا ، بسيار است و من مقدارى كه بتوانم از سخنان سودمند و مفيد ذكر مىكنم ، اما چون اين احاديث در ميان اصحاب شهرت دارند ، سندها را حذف مىكنم ، تا از هر جهت كار بر برادران آسان گردد و پس از سخنان ايشان ، به ايراد سخنان اهل بيت عليه السّلام و پيروان شايستهء ايشان مىپردازم .
انس بن مالك گويد : مردى نزد رسول گرامى صلَّى الله عليه و آله و سلم آمد و گفت : از سنگدلى خود به شما شكايت مىكنم ؟ ( راهى به من نشان ده تا دلم نرم شود ) ؟
فرمود : به گورستان برو و از وضع آنها عبرت بگير و روز قيامت را براى خود يادآورى كن ، ( 3 ) ( تا دلت نرم گردد ) .
و فرمود : به عيادت بيماران برويد و از جنازهها تشييع كنيد ، تا ياد قيامت
هامش
( 1 ) دع ما يريبك الى ما لا يريبك .
( 2 ) قال رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم :
ايّاك و ما يسوء الادب
( 3 ) قال رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم :
اطلع على القبور و اعتبر بيوم النشور