آدم عليه السّلام عقل را انتخاب كرد ، جبرئيل به ايمان و حياء گفت : برويد ، گفتند :
خداوند به ما دستور داده كه از عقل جدا نشويم . ( 1 ) و فرمود : حيا از نشانههاى ايمان است ، و كسى كه حيا ندارد ، ايمان ندارد و خيرى در او نيست . ( 2 ) همچنين روايت شده كه خدا مىفرمايد : بندهء من هر گاه از من حيا كنى عيوب تو را از مردم مىپوشانم و گناهانت را از نامهء اعمالت پاك مىكنم ، و در قيامت بر تو سخت نمىگيرم و محاسبهء اعمال را بر تو آسان مىگردانم .
و نيز روايت است كه خداى متعال به بندهاش مىفرمايد : اگر از من شرم داشته باشى و بترسى ، گناهانت را مىآمرزم . ( 3 ) شخصى را ديدند كه بر درب مسجد نماز مىگزارد ، از او پرسيدند : چرا به داخل مسجد نمىروى ؟ ( 4 ) گفت : چون نافرمانى او را كردهام ، از رفتن به درون خانهاش شرم دارم .
از نشانههاى حياكننده ، اين است كه او را در كارهاى شرمآور نبينند .
خداوند متعال به عيسى وحى فرستاد كه اگر خود موعظهپذير هستى ، مردم را
هامش
( 1 ) و في الحديث :
انّ جبرئيل نزل الى آدم بالحياء و العقل و الايمان فقال : ربّك يقول لك تخيّر من هذه الاخلاق واحدا فاختار العقل فقال جبرئيل للايمان و الحياء ارحلا فقالا امرنا ان لا نفارق العقل .
( 2 ) و في الحديث :
الحياء من الايمان فمن لا حياء له لا خير فيه و لا ايمان له .
( 3 ) في الحديث : يقول :
عبدى انّك اذا استحيت منّى و خفتنى غفرت لك .
( 4 ) علَّامه شعرانى : يمدح الرجل : انسان را به عملى كه بر حسن باطن او دلالت دارد ، مدح مىكند .