جميع علما اتّفاق كرده باشند بر آن حكم كه آن حكم معلوم است و حاصل مىشود به او به علم اليقين برائت در عملكردن به او ؛ و حكم ديگر كه مظنون است كه حاصل نمىشود با او از روى يقين و جزم برائت ذمّه ، بلكه حاصل مىشود از روى ظنّ - كه عبارت از رجحان يكى از « 1 » طرفين مختلفين است - هرگاه كه مجمع عليه و مختلف فيه در برابر يكديگر در حكمى « 2 » از احكام شرعيّه معارضه نمايند ، واجب است عمل به مجمع عليه نه مختلف فيه .
/ 12 B /
و قد نصّ اللّه تعالى على ذلك فى كتابه العزيز ؛ فقال تعالى :
فَبَشِّرْ عِبادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ .
و بتحقيق كه تصريح « 3 » نموده است خداى بر آنچه گفتيم در كتاب خود - كه عزيز و غالب است در احكام - آنجا كه فرموده : « بشارت ده اى محمّد ! بندگان مرا آنچنان بندگان كه گوش مىاندازند به اقوال مختلفه .
پس بعد از آنكه فهم كردند ، تابع مىشوند نيكوترين قول را ، كه ايشانند آن كسانى كه هدايت كرده و راهنموده به حقّ تعالى و ايشانند صاحبان عقل و خرد . »
هامش
( 1 ) . س : - يكى از .
( 2 ) . س : حكم .
( 3 ) . س : صريح .