فرقه زيديه روايت كردهاند كه گروه زيادى از زيد حديث نقل كردهاند كه اسامى آنها در كتاب الروض ، ج يك ، ص 62 ذكر شده است .
از كتاب تهذيب الكمال ، نوشتهء حافظ مزى نقل شده است كه آدم بن عبد اللّه خثعمى و اسحاق بن سالم و بسّام صيرفى و راشد بن سعد صائغ و زياد بن علاقه و عبد اللّه بن عمرو بن معاويه احاديثى از زيد نقل كردند .
اينها به جز بزرگان خاندان هاشمى مانند ابراهيم بن حسن مثنى و برادرش حسن مثلث و حسين بن امام زين العابدين ( ع ) و عبيد اللّه و عبد اللّه فرزندان محمد بن عمر بن على بن ابى طالب ( ع ) بودند ، آنها نزد زيد مىآمدند و علم و حديث فرا مىگرفتند . « 1 »
زيد شهيد ، نمونهء كامل اخلاق و فضيلت پس از امان هدايت گستر بود . او از روش پدرانش در مورد عبادت و استغفار بسيار و تفكر و انديشه در نعمتها و آفريدههاى پروردگار پيروى مىكرد ، بدين سبب شهرت يافت و به عنوان همپيمانان قرآن و پرهيزكارى معروف شد .
ابو جارود گويد : وارد مدينه شدم و هر چه دربارهء زيد سؤال مىكردم به من مىگفتند :
او همپيمان قرآن است ، و به سبب نماز خواندن بسيار ، يكى از اركان مسجد به شمار مىرود . « 2 »
هرگاه دربارهء زيد از ابو حنيفه سؤال مىشد ، مىگفت : او هميشه همراه قرآن و جدا از يارانش بسر مىبرد . « 3 » به نظر فخرى و ذهبى و شبلنجى و احمد بن حميد « 4 » ، او از پرهيزكاران بزرگ بود و از نظر عبادت و پارسايى و پاكدامنى و ديندارى و فروتنى از بزرگان خاندان پيامبر ( ص ) به شمار مىرفت .
زيد شهيد به فصاحت ، سخنورى ، حاضر جوابى ، خوش بيانى ، شيوايى سخن و به كار بردن اختصار در ادا كردن معانى به بليغترين صورت معروف بود . سخنان زيد از نظر
هامش
( 1 ) - روض نضير ، ج 1 ، ص 65 .
( 2 ) - سرّ السلسلة العلوية .
( 3 ) - خطط مقريزيه ، ج 4 ، ص 307 .
( 4 ) - به كتابهاى آداب سلطانيه ، مختصر تاريخ اسلام ذهبى ، نور الابصار شبلنجى ( ص 177 ) و حدائق ورديه مراجعه كنيد .