مىدهد و بر افكار مردم تأثير مىگذارد - ابن زياد نه از سوى خداوند و رسولش بلكه از طرف يزيد به مردم وعده مىداد و آنها را تهديد مىكرد . و سلام و درود يزيد را به آنها ابلاغ كرد ولى در ابتدا مردم ، جواب سلام او را ندادند ، ابن زياد كسانى را كه از او اطاعت مىكردند با وعدههاى بزرگ فريب مىداد و مخالفانش را با شمشير بران تهديد مىكرد در حالى كه شمشير آخته در دست داشت . در اين هنگام ، گروه اندكى جواب سلام او را دادند . سپس جارچى او روسا و سرپرستان را براى گرفتن بيعت ، وفاى به عهد ، توزيع هديهها به مجازات شديد مخالفان گرد آورد . با اعلام وى بسيارى از مردم نزد وى شتافتند ، دلها از مسلم برگشت و مردم از وى روى گردان شدند و لحن سخن انجمنها و گروهها تغيير كرد .
آرى ، پس از دقت و بررسى در علل و اسرار شكست قيام كوفه ، جايى براى شگفتى باقى نمىماند زيرا ابن زياد در لباس امام حسين ( ع ) كوفيان را غافلگير كرد و در ميان نگهبانان آماده در دارالاماره مستقر شد .
پس از اين كه امام حسين ( ع ) دعوت مردم كوفه را اجابت كرد و مسلم بن عقيل را به نمايندگى خود فرستاد ، وظيفهء مردم كوفه ، اين بود كه بزرگانشان با يكديگر متحد شوند و محلات آن گرد هم آيند و كارگزار يزيد و اطرافيانش را از شهر بيرون كنند و مراكز كوفه را به نماينده امام حسين ( ع ) تحويل دهند و كارهاى مهمى كه نسبت به آن آگاهى و شناخت بيشتر دارند ، به او پيشنهاد كنند .
مسلم بن عقيل به عنوان حاكمى مختار يا نمايندهاى تام الاختيار به كوفه نيامد تا بتواند در كارهاى مربوط به خود و ديگران ، آزادانه و با مسئوليت عمل كند . بلكه امام حسين ( ع ) او را به عنوان شخص مورد اعتماد خويش فرستاد تا بر كارهاى آنها نظارت كند و از حقيقت گفتار آنان اطلاع يابد . ولى كوفيان ، او را فريب دادند و خود نيز فريفتهء خودكامگان شدند و از پاكى جامعه و ضعف دشمن استفاده نكردند تا اين كه ابن زياد ، آنها را غافلگير كرد و با وعده و تهديد ميان آنها تفرقه افكند ، و با فريب و تهديد شور و هيجان آنها را فرو نشاند ، هنگامى كه سروصداى اطرافيان مسلم فرو نشست ، ابن زياد ، ياوران مسلم را از شهر تبعيد كرد و بزرگان شيعه مانند مختار بن ابى عبيد ثقفى ، مسيب
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى ) — صفحة 369
مساهمون: سعيد راد رحيمى
ص٣٦٩