شد و به او دشنام داد و برخاست و گفت : اى مردم ! پيامبر ( ص ) فقط به او فرمود كه اگر تو در جنگ بنشينى ، بهتر است از اين كه برخيزى و بستيزى ، آن گاه مردى از بنى تميم برخاست و به عمّار دشنام داد و گفت : تو ديروز همراه شورشيان و افراد فرومايه بودى و امروز به امير ما ناسزا مىگويى . زيد بن صوحان با گروهى از ياران خود برخاست و به ابو موسى حمله كردند . مردم نيز به آنها ملحق شدند ، و ابو موسى با دست از خود دفاع مىكرد ، زيد كنار در مسجد ايستاد و نامهء عايشه را براى مردم خواند . عايشه به او دستور داده بود كه يا ما را يارى كن و يا در خانهء خود بنشين ، عايشه ، نامهء ديگرى نيز به همين مضمون براى مردم كوفه نوشته بود كه زيد ، آن را هم براى مردم قرائت كرد .
بعد از فراغت از قرائت نامه گفت : در قرآن به عايشه امر شده كه در خانهء خويش بماند و به ما دستور داده شده بجنگيم تا فتنه و آشوب برپا نشود ، عايشه آنچه را كه به خودش امر شده بود به ما دستور داد و آنچه را كه به ما امر شده بود ، خودش انجام داد و ما را به خانهنشينى امر مىكند ، ناگاه شبث بن ربعى خطاب به زيد گفت : اى عمانى ! - زيرا آنها از خاندان عبد القيس بودند كه در عمان سكونت داشتند - تو در « جلولا » دزدى كردى و دستت را قطع كردند و اكنون از فرمان عايشه سرپيچى مىكنى ، مردم شورش كردند . ابو موسى گفت : اى مردم ! از من اطاعت كنيد و اصالت عربى خود را حفظ كنيد كه ستمديده را پناه دهيد و بيمناك نزد شما در امان باشد . اگر فتنه روى آورد ، مردم را حيران مىكند و اگر رو برگرداند ، مردم را گرفتار مىكند ، فتنه مانند درد شكم ، سخت و جانكاه است و بادهاى شمال ، جنوب و شرق و غرب آن را شديدتر و فروزندهتر مىكند .
اين فتنه مرد بردبار را در برابر كار انجام شده متحيّر و مبهوت مىكند ، شمشيرها را دور كنيد و نيزهها را بشكنيد و زهها را پاره كنيد و در خانههاى خود بنشينيد و آرام باشيد ، قريش را به حال خود رها كنيد تا از مدينه بيرون روند . و از مردم دانا و مطلع بر عاقبت كار جدا بمانند ؛ پند مرا بپذيريد و به من بدگمان نشويد ؛ مرا اطاعت كنيد تا دين و دنياى شما محفوظ بماند . كسانى كه اين فتنه را برانگيختهاند ، خود دچار آن خواهند شد .
زيد دوباره برخاست و دست بريدهء خود را بلند كرد و گفت : اى عبد اللّه بن قيس ! اگر بتوانى آب رود فرات را از مسير سرازير آن به بالا و سرچشمهء اصلىاش باز گردانى ،
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى ) — صفحة 345
مساهمون: سعيد راد رحيمى
ص٣٤٥