درهمها شدند . معاويه ، دينارهايى نيز ضرب كرد كه بر روى آنها تصوير مردى شمشير به كمر بسته ، حك شده بود .
هنگامى كه عبد اللّه بن زبير ، حكومت مكه را عهدهدار شد ، درهمهاى دايرهاى شكل ضرب كرد ، وى ، اولين شخصى بود كه درهمهاى دايرهاى شكل ضرب كرد . سكههايى كه قبل از حكومت او ضرب مىشد ، ناخوانا ، درشت و كوچك بود . در اطراف اين سكه اسم عبد اللّه ، در يكرو ( محمد رسول اللّه ) و در روى ديگر ( امراللّه بالوفاء و العدل ) نقش بسته بود .
برادر او ، مصعب بن زبير نيز در عراق درهمهايى ضرب كرد و وزن هر ده درهم را هفت مثقال معين كرد و در مراسم اعطا به مردم داد ، تا اين كه حجاج بن يوسف به دستور عبد الملك بن مروان از عراق آمد و گفت : ما روش فاسق ( مصعب بن زبير ) را از بين مىبريم و با اين كه منافق ( مصعب بن زبير ) قوانينى وضع كرد و حجاج آن را تغيير داد .
هنگامى كه حكومت ، بعد از كشته شدن عبد اللّه و مصعب - فرزندان زبير - به عبد الملك بن مروان رسيد ، وى در سال 76 ( ه . ق ) پولها ، وزنها و ضرب دينارها و درهمها را مورد بررسى قرار داد ، او بر حسب پول شامى ، وزن دينار را بيست و دو قيراط و يك حبّه كم قرار داد و درهم را پانزده قيراط مساوى معيّن كرد . قيراط ، معادل چهار حبّه است و هر دانگ با دو قيراط و نيم برابر است . وى نامهاى به حجاج كه در آن زمان در عراق اقامت داشت نوشت كه سكه ضرب كند و او نيز ضرب كرد . من به شهر مدينه رفتم در حالى كه هنوز برخى از ياران پيامبر ( ص ) آنجا بودند و آنها تنها به تصوير روى پولها اعتراض داشتند .
اين سكهها در كشورهاى اسلامى رسميت نداشت بلكه بيشتر معاملاتشان با پولهاى رومى و ايرانى انجام مىشد . عبد الملك بن مروان در زمان حكومتش ( از سال 65 تا 86 ه . ق ) خواست تا شيوهء ضرب سكه را از رومى به عربى تغيير دهند . اين كار بر پادشاه روم گران آمد ، لذا هيأتى نزد عبد الملك فرستاد و او را تهديد كرد كه بر روى دينارهايش ناسزا بر پيامبر ( ص ) را حك مىكند . اين مطلب ، عبد الملك را ناراحت كرد ، لذا بزرگان مسلمانان را گرد آورد و با آنها مشورت كرد ، ولى از هيچ يك از آنها پيشنهادى كه بتوان به
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى ) — صفحة 322
مساهمون: سعيد راد رحيمى
ص٣٢٢