ارزيابى مالياتى سواد ( عراق )
بخش غربى كه توسط فرات و دجيل آبيارى مىشود .
طسوج انبار داراى پنج رستاق « * » و دويست و پنجاه زمين خرمن - كوبى جو و گندم است ؛ گندم دو هزار و سيصد كر « * * » ، جو هزار و چهار صد كر ، و ميزان ورق « * * * » آن صد و پنجاه هزار درهم مىباشد .
طسوج قطربل داراى ده رستاق و دويست و بيست زمين خرمن - كوبى گندم و جو ؛ گندم سه هزار كر ، جو دو هزار كر و ارزش ورق آن صد و پنجاه هزار درهم است .
طسوج بادوريا داراى چهارده رستاق و چهارصد و بيست زمين خرمن كوبى گندم و جو ؛ گندم سه هزار و پانصد كر ، جو دو هزار كر
هامش
* رستاق : آن چنان كه به روزگار خويش دانستيم و مشاهده كرديم ، غرض از رستاق در سرزمين فارس هر موضعى است كه داراى قرى و كشتزارها باشد و بر شهر - هاى همانند بصره و بغداد اطلاق نمىشود و براى ايرانيان همچون سواد ، در مقابل اصل عراق بوده و اخص از كوره و استان است .
* * كر : در عراق و بلاد كوفه و بغداد برابر است با شصت قفيز ، و قفيز برابر با هشت مكوك و مكوك برابر با سه كيلجه و كيلجه وزنى است معادل شصت درهم ؛ ولى در شهرهاى واسط و بصره كر معادل صد و بيست قفيز مىباشد و هر قفيز با چهار مكوك و هر مكوك با پانزده رطل و هر رطل با صد و بيست و هشت درهم برابرى مىكنند ( مفاتيح العلوم / ص / 20 خوارزمى )
* * * ورق : به معنى درهم مسكوك است ، ولى ورق به فتح راء به معنى اعم مال و ثروت است ، از قبيل پول و شتر و ديگر چيزها . . . .
( مفاتيح العلوم . ص 17 . خوارزمى )