هرگز قطرهاى از آن در شبانه روز قطع نمىشود ، و موضع آن تا ستون سبز و مرطوب است و آب به زمين نمىرسد و اين از بناهاى هوشنگ است .
و دژ سوس ( شوش ) اهواز ، كه دژى بر روى دژى ديگر است ؛ ساختمان دژ سوس اقصى نيز همانند آن باشد و اين دو نيز از بنا - هاى هوشنگ هستند .
و روم ؛ گويند هيچ بناى سنگى بهتر از كليساى رها نيست و هيچ بناى چوبى بهتر از كليساى منبج ؛ چون در آن چوب عناب به كار رفته است و هيچ بناى ساخته شده از مرمر ، بهتر از قيسيان انطاكيه ؛ و هيچ بناى ساخته شده از سنگ ، بهتر از كليساى حمص ؛ و من گويم هيچ عمارت ساخته شده از گچ و آجر بهتر از ايوان كسرى در مدائن نباشد ، بحترى گويد :
و كأن الايوان من عجب الصنعة * جوب فى جنب أرعن جلس
مشمخر تعلوله شرفات * رفعت فى رؤوس رضوى و قدس
ليس يدرى أصنع انس لجن * سكنوه أم صنع جن لانس
و خورنق بهرام گور در كوفه ، شاعر گويد :
و بنت مجدها قبائل قحطا * ن و أقوالها ببهرام جور
و بايوانه الخورنق فيهم * عرفوا رسم ملكهم و السدير
و جوب شبداز كه گودالى در كوه باشد و مانع يورش ياجوج و ماجوج است .
توصيف سد ياجوج و ماجوج
سلام ترجمان برايم تعريف كرد : الواثق بالله در خواب ديد كه سدى كه ذوالقرنين ميان ما و ياجوج و مأجوج بنا نهاده ، شكاف برداشته است ، كسى را خواست تا به آن موضع رفته و از وضع آن خبر گيرد ، لذا أشناس گفت : كسى در اين جمع از سلام ترجمان كه به سى زبان تكلم مىكند شايستهتر نيست ، گفت : واثق مرا خواست و فرمود تا از آن موضع بازديد كرده ، خبر آن را برايش بياورم . پنجاه تن از مردان