نسخه بردارى از روى عبيد اللّه باشد بعلاوه همين خطا در أغانى هم پيش آمده است . « 2 »
از نويسندگان معاصر نيز كسانى هستند كه نامهاى ديگرى براى مؤلف مسالك و ممالك ذكر كردهاند ولى مأخذ آنها روشن نيست . « 3 »
خانوادهء ابن خُردادبه
خُردادبه - نياى عبيد اللّه - بدست خاندان متنفذ برامكه ، محتملا يحيى بن خالد « 4 » ، مسلمان شد . اين امر كه خاندان برامكه در اسلام آوردن خردادبه دخيل بودهاند ، فى نفسه نشانه اهميت و منزلت خردادبه مىباشد . « 5 »
عبد اللّه پدر عبيد اللّه بمثابه شخصيتى نظامى ، در سال 201 ه . ق ولايتدار طبرستان بود و بخشهايى از ولايت ديلم را فتح و ضميمه قلمرو خلافت عباسى نمود .
وى جبال طبرستان كه مأمن بسيارى از مخالفان خلافت عباسى بود را فتح نمود و شهريار پسر شروين را كه در آن حدود مقاومت مىكرد ، از جبال بيرون راند . عبد اللّه همچنين مازيار پسر قارن را نزد مأمون فرستاد و ابو ليلى شاه ديلم را اسير كرد . « 6 » با توجه به حضور فعّال عبد اللّه در ناحيهء طبرستان و ديلم شايد بتوان تا حدّى نظر پيگولوسكايا كه خاندان ابن خردادبه را از بزرگان ايرانى در طبرستان مىداند « 7 » را تأييد
هامش
( 2 ) . آدام مِتز تمدن اسلامى در قرن چهارم هجرى جلد دوم ترجمه عليرضا ذكاوتى قراگزلو امير كبير 1362 ه . ش ص 9
( 3 ) . در يك مورد وى را ابو القاسم محمد بن خردادبه خواندهاند ! ؟ ( ذبيح اللّه صفا تاريخ ادبيات در ايران جلد اول ابن سينا چاپ سوم 1347 ه . ش ص ص 350 - 349 )
( 4 ) .The Encyclopedia of Islam Vol . 4 Edited by : Lewis , Menage , Pellat , Schacht , E . J . Brill , Leiden , 6891 , . 839( 5 )De Goeje Ibid P . 6.
( 6 ) . محمد بن جرير طبرى تاريخ الرّسل و الملوك وقايع سال 201
( 7 ) . پيگولوسكايا تاريخ ايران از دوران باستان تا پايان سده هجدهم ميلادى ترجمه كريم كشاورز پيام چاپ چهارم 1354 ه . ش ص 143