و بيست و هفت مايل باشد .
محدوده حرم
از راه مدينه تا سه مايلى و از راه جره تا ده مايلى و از راه يمن تا هفت مايلى و از راه طائف تا يازده مايلى و از راه عراق تا شش مايلى است . و طول مسجد الحرام سيصد و هفتاد ذراع و عرضش سيصد و پانزده ذراع و طول خانه بيست و چهار ذراع و يك وجب در بيست و سه ذراع و يك وجب ، و طول دور حجر پنجاه ذراع و طول طواف صد و هفت ذراع و ارتفاع كعبه به سوى آسمان بيست و هفت ذراع ؛ مكه خانه حضرت آدم صلى الله عليه بود و امتها حرم را بزرگ مىداشتند تا آنكه خداوند عزوجل به ابراهيم عليه السلام در خانه خدا منزل داد و او و فرزندش اسماعيل خانه خدا را بنا نهادند .
مخاليف « * » ( نواحى ) مكه در نجد
طائف و نجران ؛ شاعر گفته است :
و كعبه نجران حتم عليك حتى تنافى بأبوابها
و قرن المنازل ؛ شاعر گفته است :
ألم سئل الربع ان ينطقا * بقرن المنازل قد أخلقا
و قتق و عكاظ و زيمه و تربه و بيشه و تباله و هجيره و تجه و جرش و سراة .
و مخاليف ( نواحى ) مكه در تهامة
ضنكان و عشم و بيش و عك .
راه از مكه تا طائف
نميرى گفت :
تشتو بمكة نعمة * و مصيفها بالطائف
هامش
* مخلاف : اين واژه در گفتههاى اهل يمن بسيار استعمال شود كه همان كوره ، و جمع آن مخاليف باشد . ( معجم ، ج 1 ، ص 37 )