سه يا چهار مايل است ، و مىپندارند كه شهر زردتشت پيامبر مجوس باشد ؛ نيكو و داراى خيرات بسيار و خوش آب و هوا است و فاصلهاش تا تبريز سه روز راه و فاصلهاش تا أربل هفت روز راه باشد .
( 664 ) - سلماس : شهرى مشهور در آذربايجان ؛ و فاصلهاش تا ارميه ( اروميه ) دو روز و تا تبريز سه روز راه است ، و اينك بخش اعظم آن ويران باشد و فاصله سلماس تا خوى يك منزلگاه است .
( 665 ) - برذعه : شهرى در منتهى اليه آذربايجان ؛ حمزه گويد كه برذعه معرب برده - دار ، موضع بردهدارى است ؛ يكى از پادشاهان فارس اسرايى از ارمنستان آورده و در اين منطقه ساكن كرد .
( 666 ) - تفليس : شهرى در ارمنستان اولى و برخى گويند در أران ؛ قصبه ناحيه جرزان نزديك باب الابواب ، و شهرى قديمى و ازلى است ؛ و شهرى باشد كه پس از آن اسلام نيست و . . .
( 667 ) - باب الابواب : همان دربند شروان است ؛ استخرى گويد : باب الابواب شهرى است كه آب دريا به ديواره آن مىزند و در وسط آن لنگرگاه كشتيها است ؛ و باب الابواب بر كناره درياى طبرستان كه همان درياى خزر است .
( 668 ) - دبيل : . . . و دبيل همچنين : شهرى در ارمنستان هم مرز أران ؛ در مرز بود كه حبيب بن مسلمه در روزگار عثمان بن عفان آن را فتح و با اهل آن پيمان نامهاى امضاء كرد .
( 669 ) - نشوى : شهرى در آذربايجان ، و گفته مىشود از أران است ؛ هم مرز ارمنستان و نزد عوام به نخجوان معروف است ؛ حبيب بن مسلمه قهرى در روزگار عثمان آن را فتح كرد .
( 670 ) - بذ : كورهاى بين آذربايجان و أران كه محل خروج بابك خرم در روزگار معتصم است .
( 671 ) - سيسجان : شهركى پس از أران ؛ حبيب بن مسلمه آن را فتح كرد و جنگجويان آن را ارمنستان اولى ناميدند و با مردم آن بر دادن خراج مصالحه كرد و اين واقعه در دوران عثمان بن عفان روى داد ؛ و فاصلهاش تا ديبل شانزده فرسخ است .
( 672 ) - أران : ولايتى وسيع و سرزمينى پهناور ؛ جزء آن جنزه كه عوام آن را گنجه گويند و برذعه و شمسكور و بيلقان باشد و بين آذربايجان و أران رودى است به نام ارس .
( 673 ) - قبله : شهرى قديمى نزديك دربند كه همان باب الابواب از بخشهاى ارمنستان باشد ؛ قباد شاه پدر انوشيروان آن را بنا كرد .
( 674 ) - شيروان : شهرى از نواحى باب الابواب كه فارسها آن را دربند گويند ؛ انوشيروان آن را بنا كرد ، لذا به نام اوست . و فاصلهاش تا باب الابواب صد فرسخ است .
( 675 ) - جرزان : نام مسجدى در ارمنستان كه مركزش تفليس است .
( 676 ) - صغدبيل : شهرى در سرزمين ارمنستان بر كناره رود كر در سمت شرقى
المسالك و الممالك ( فارسى ) — صفحة 125
مساهمون: عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه
ص١٢٥