يادداشت ناشر
باسمه تعالى اهميت آثار جغرافيايى در ترسيم حيات اجتماعى - اقتصادى سرزمينها از ديرباز مورد توجه دانشمندان بوده است . در همين رابطه محققان مغرب زمين تلاش وسيعى در جهت شناسايى و مطالعهء آثار جغرافيايى جهان اسلام به عمل آوردهاند .
فى الواقع آشنايى با اكثر اين آثار مرهون تلاش گروهى از مستشرقان بوده است حال آنكه براى وارثان فرهنگ و تمدن ايران و اسلام شايستهتر بود كه در معرفى ميراث علمى و فرهنگى خود به جهانيان پيش قدم شوند .
" مسالك و ممالك " اثرى جغرافيايى مربوط به نيمه اول قرن سوم هجرى و متعلق به نويسندهاى ايرانى الاصل بنام " ابن خردادبه " مىباشد . اثر به زبان عربى كه زبان علمى آن روزگار بوده ، نگاشته شده است . مترجم محترم اثر آقاى سعيد خاكرند نيز كه به خوبى به اهميت اين قديمىترين متن جغرافيايى اسلامى پى برده بودند با دقت و بردبارى اثر را ترجمه نموده و همانگونه كه در پيشگفتار اشاره دارند با استفاده از كتاب فوق العاده مهم " معجم البلدان " تأليف ياقوت حموى خواننده را با ارائه اطلاعات اضافى در مورد سرزمينها يارى كردهاند . سخن از مؤلف و اثر را به مقالهء ضميمه اثر وامىگذاريم و با بيان چند نكتهء ضرورى يادداشت ناشر را به پايان مىبريم :
- اشعار عربى متن كه عمدتا به جهت استشهاد آورده شدهاند و ارتباط مستقيمى با متن نداشتهاند ، جداگانه ترجمه و ضميمه اثر شدهاند .
- عليرغم بازخوانىهاى مكرر ، در سه مورد جا افتادگى وجود دارد كه با علامت ستاره * مشخص شدهاند . مطالب جا افتاده به همراه غلط نامه ضميمه اثر مىباشند .
- فهرست اعلام ( كسان و مكان ) براى اثر تهيه شده است تا دانش پژوهان را در وصول سريعتر به موضوع مورد نظرشان يارى نمايد .