تخطي إلى المحتوى الرئيسي

افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 75

مساهمون:

ص٧٥
ويژگى ديگر پشتو ساختمان ارگاتيو « 1 » ( حالت فاعلى گذرا ) / يا حالت ملكى / يا مجهول از افعال متعدى در زمان گذشته است :
z ? ? ? ? ta ? wah ? ? ? m
من ترا مىزنم
t ? ? ? ma ? wahe ?
تو مرا مىزنى
ma ? t ? ? ? ? wah ? ? ? le ?
من ترا زدم
taz ? ? ? wah ? ? ? l ? ? ? m
تو مرا زدى
z ? ? ? ?
/ ضمير اول شخص ، حالت فاعلى : من
t ? ? ? ?
/ ضمير دوم‌شخص مفرد ، حالت فاعلى : تو
ma ?
/ ضمير اول‌شخص ، حالت غيرفاعلى : مرا
ta ?
/ ضمير دوم‌شخص جمع ، حالت غيرفاعلى : شما را
- ? ? ? ? m
/ شناسه اول شخص مفرد
- e ?
شناسه دوم‌شخص مفرد
wah -
ماده فعل براى زمان حاضر
wah ? ? ? l -
زدن
wah ? ? ? l -
ماده فعل براى زمان گذشتهء
wah ? ? ? l
« زدن » معناى تحت‌اللفظى شناسه‌ها و ضماير شخصى مبين آن است كه
wah ? ? ? l -
، مادهء فعل براى زمان گذشته ، داراى معنايى انفعالى ( مجهول ) است : معناى واژه‌به‌واژهء آن
ma ? t ? ? ? wah ? ? ? le ?
چنين است : « از من تو شدى زده » ؛
ta z ? ? ? ? wah ? ? ? l ? ? ? m
واژه‌به‌واژه مىشود : « از تو من شدم زده » . در صرف ، سوم‌شخص مفرد از لحاظ ريخت صرفى از سوم‌شخص جمع متمايز نيست ؛ برعكس ، دستگاه زمان فعل ، وجه و نمود در آن پيچيده است . پشتو از لحاظ ساختار بىترديد به خانواده زبانهاى ايرانى تعلق دارد ،
هامش
( 1 ) .ergative