ايران - قرار گرفته است در معرض تهاجم استعمارگران و اشغالگران گوناگون بوده است . تاريخ سياسى اين كشور متضمن مبارزاتى مستمر براى كسب استقلال ، و تاريخ فرهنگى آن مجاهدت در راه حفظ هويّت خويش بوده است « 1 » . در شمال ، در جنوب ، و در امتداد سلسله جبال هندوكش حكومتهايى پديد آمده و ناپديد شدهاند ، ولى آميختگى آنها با آسياى مركزى ، هند يا ايران ممكن نبوده است . هخامنشيان ( قرون ششم تا چهارم پيش از ميلاد ) ، اسكندر و يونانيان ( قرن چهارم ) ، آشوكا و دين بودايى ( قرن سوم ) كانيشكا و كوشانيها ( قرن اول بعد از ميلاد ) ، ساسانيان ( قرون دوم تا ششم بعد از ميلاد ) ، هونهاى ايرانى ( قرون چهارم تا هشتم ) و هندو شاهيان كابل ( قرون اول تا سوم هجرى / هفتم تا نهم ميلادى ) ادوار تاريخ قبل از اسلام افغانستان را تشكيل مىدهند . ورود اسلام به افغانستان ( قرون اول تا سوم ) مهمترين واقعه در تاريخ اين كشور به شمار مىآيد . تمدن اسلامى در زمان حكومت غزنويان ( قرون چهارم تا ششم ) و غوريان ( قرون ششم تا هفتم ) شكوفا گرديد ، ولى حملهء مغول در قرن هفتم فاجعهاى بود كه افغانستان هرگز نتوانست از آن رهايى يابد . با اين حال ، نهضت دوران تيموريان هرات را در قرن نهم به صورت يكى از شهرهاى بزرگ عالم اسلام درآورد . در قرن دهم بابر سلسلهء مغولان
هامش
( 1 ) . با توجه به اينكه افغانستان كشورى نوپا است و از اقوام متفاوتى تشكيل شده كه هريك بخشى از هويّت خود را در آن سوى مرزها جستجو مىكنند ، عبارت « مجاهدت در راه حفظ هويت » افغانستان قدرى بىمعنا مىنماياند و مىدانيم كه از به دو استقلال افغانستان حكومت سياسى در قبضهء قوم پشتو بوده و با اقوام ديگر كه دستكم نيمى از افغانستان را تشكيل مىدهند بهسان بيگانه برخورد شده است .