اتحاد شوروى [ سابق ] قرابت بسيار دارند ، درحالىكه در خزندگان جنوب و شرق افغانستان عناصرى از جانورگان هند يافت مىشود . فقط يكگونه سمندر
( Batrachuperus musteri )
از كوهستان پغمان شناخته شده و در جويبارهاى كوهستانى تا ارتفاع 3000 مترى يافت مىشود . از ميان دوزيستان ، غوك سبز ( « بقه سبز » ؛
( Bufo viridis
در سراسر كشور فراوان يافت مىشود . انواع سهگانهء وزغ از جنس
Rana
هستند و ، گرچه شمارشان به هيچ وجه به شمار غوكان نمىرسد ، غالبا در مجارى آبيارى زندگى مىكنند . از دو نوع لاكپشت ، نوع خاكى آن ( « سنگپشت » ؛
( Testudo horsfieldii
در استپهاى باير سراسر كشور تا ارتفاع 2400 مترى زندگى مىكند . نوعى از آنكه داراى كاسهء نرمى است
Trionyx ) ( gangeticus
در حوضهء زهكش رود سند در شرق افغانستان شناخته شده است .
تيرهء سوسمارها
( Agama )
، مشتمل بر بيست و سه نوع در چهار جنس ، بزرگترين گروه سوسمارها است .
Agama agilis
كه پايينتر از ارتفاع 2500 مترى در سراسر كشور پراكنش وسيعى دارد ، شاخصترين اعضاى اين تيره است . سوسمار قفقازى
( Agama caucasica )
و سوسمار بدخشانى
( Agama badakhshana )
؛ گونهاى بومى ) در زيستگاههاى كوهستانى تا ارتفاع 3200 مترى زندگى مىكنند . نه نوع از سوسمارهاى كلّهقورباغهاى
( Phrynocephalus )
نمايندگان شاخص اين تيره در نواحى نيمهء كويرى جنوب و شمالغربى افغانستاناند . دو نوع سوسمارى كه دمشان خاردار است
( Uromastyx )
گياهخوارند و در