تخطي إلى المحتوى الرئيسي

افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 315

مساهمون:

ص٣١٥
ادارى معمول در زمان عبد الرحمان تسجيل شده ، ناياب است . منابع زيرين آثار منتشر شده‌اى است كه مؤلف اين مقاله بررسى كرده است : سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ، گردآورى مير علىجان خان و ديگران : 1 ) آداب القاضى ، كابل 1327 / 1909 . 2 ) كتاب الشهاده ، كابل ، 1330 / 1912 . 3 ) كتاب الوكاله ، كابل ، 1331 / 1913 . 4 ) كتاب الدعوى ، كابل ، بىتا . 5 ) كتاب الاقرار ، كابل ، 1335 / 1917 . اين مجلدات حاوى خلاصه‌اى از علوم موجود « شريعت » ، و براى « قضات » راهنماى موثق سهل الوصولى است . نظامنامهء مالكان ، كابل ، 1332 / 1914 . قواعد سراج الملّة و الدّين فى دستورالعمل مميّزين ( مقررات حبيب الله ) ، كابل ، 1323 / 1905 . حبيب الله كه سعى مىكرد پيوندهاى خاصى با سران قدرتمند روستاها برقرار كند ، عده‌اى از آنان را به بازرسى منصوب كرد تا رفتار مأموران حكومت را مستقيما به او گزارش دهند ؛ اين كتاب راهنما مسئوليتهاى آنان را تعيين مىكند . قواعد سراج الملّة فى طريق التعزيه ، كابل ، 1321 / 1903 . اين اثر بدان منظور منتشر شد كه تشريفات پرهزينه و تكلف تشييع جنازه را از ميان بردارد . قواعد رباطهاى سراجيه ، كابل ، 1328 / 1910 . با اين قواعد ، تغيير مكان مردم در كشور ، و ساخت و نگهدارى كاروانسراها و استفاده از آنها تحت نظارت حكومت در مىآمد . نظامنامهء مكتب ابتدائى ، كابل ، 1335 / 1917 . مقررات اين نظامنامه دربارهء برنامه‌اى كه دانش‌آموزان پيش گرفته‌اند و همچنين در خصوص تصوير آرمانى نظام جديد تربيتى كه مسئولان افغانى آن دوره در نظر داشتند به خواننده ديد اجمالى مىدهد . دستورالعمل حرم ، كابل ، بىتا . اين كتاب داراى تفصيلات جالبى دربارهء جنبه‌هاى تشريفاتى زندگى دربارى و مقررات بهداشتيى است كه در آنجا مراعات مىشد . 5 . امان الله . امان الله براى رسميت بخشيدن به اصلاحات چند جانبى خود قوانين بسيارى وضع كرد . در اين اثر سعى شده است كه آن تغييرات تجزيه و تحليل شود :
L . B . Poullada , Reform and Rebellion in Afghanistan , 1919 - 1929 , Ithaca , 1973 .