گزارش مستقيمى تهيه مىكند كه براى نشان دادن دامنهء قدرت شاه و منشأ قديمى برخورد بين سلاطين درانى و صدراعظمهايشان بسيار سودمند است .
2 . دوستمحمد و شير على . در سراج التواريخ ، دو جلد ، كابل ، 1331 - 33 / 1912 - 14 ، فيض محمد كاتب ، از انتخاب شدن احمد شاه تا جلوس عبد الرحمان ، روايت مختصرى از تاريخ افغانستان تدارك ديده است .
The Imperial Gazeteer of Afghanistan , 6 vols . , Calcutta , 1908 - 14 ; repr . L . Adamec , Historical and political Gazeteer of Afghanistan , Graz , 1973 onward .
اين جلدها ، كه اطلاعات گردآورى شده از مناطق اشغال شدهء افغانستان در اثناى جنگهاى اول و دوم انگليس - افغان است و گزارشهاى هيئتهاى رسمى و مسافران در آنها خلاصه شده ، يگانه منبع بسيار مهم به زبان انگليسى است . بااينحال ، بايد با احتياط زيادى از آنها استفاده كرد ؛ اطلاعات دورههاى مختلف ، به طرز غيرقابل تميزى ، در آنها خلط شده است .
L / P S / 20 - B - 9 Narrative of events in Kabul from the Death of Dost Mohammad . . .
اين خلاصه ، كه براساس گزارشهاى مأموران مسلمان انگلستان تهيه شده ، دربارهء تجديد سازمان ارتش و قوهء اجرايى در دورهء دوم سلطنت شير على ، اطلاعاتى در بر دارد كه در هيچ منبعى نيامده است .
C . Masson , Narrative of Various Journeys in Balochistan , Afghanistan , and the Punjab , 3 vols . , London , 1842 ; repr . Karachi , 1974 .
اين گزارش و يادداشتهاى منتشر نشدهء مؤلف در كتابخانهء ديوان هند ، حاوى اطلاعاتى نامنظم دربارهء سازمان قوهء اجرايى است .
3 . عبد الرحمان . مكاتبات ميان امير عبد الرحمان و شاهزاده حبيب الله ( 1305 - 1317 / 1887 - 1900 ) ، كه در « آرشيف ملى » افغانستان نگهدارى