ظاهرا مصاحبان در آغاز كار از نصر الله حمايت مىكردهاند و ازينرو مدت كوتاهى زندانى شدند تا اينكه به دستهء امان الله پيوستند .
امان الله
( 1298 - 1308 ش / 1919 - 1929 ) . امير جديد تحقق بخشيدن به برنامهء « افغانهاى جوان » را وجههء همت خويش قرار داد . يكى از نخستين اقدامات او مطالبهء استقلال كامل در همهء امور خارجى بود . پس از اينكه انگليسيان در پاسخ به او تعلّل ورزيدند ، امير اعلام جهاد كرد .
اين درگيرى به سومين جنگ ميان افغانستان و انگلستان شهرت يافته است و نتيجهء آن تحكيم وحدت ملى بود . نيروهاى افغانى ، با كمك وزيريها و مسعودها از هند ، به پادگان تال « 1 » حمله بردند و همان موقع ارتش هند به جلالآباد پيشروى كرد و حتى به كابل نيز از طريق هوا حمله برد . مخاصمات يك ماه به طول انجاميد ؛ تصوّر جنگى تازه بلافاصله پس از اعلام آتشبس جنگ جهانى اول در 1297 ش / 1918 به مذاق انگليسيان خوش نمىآمد و در ضمن احتمال شورش ايلهاى پشتو در امتداد مرزهايشان آنها را نگران مىكرد .
ازاينرو به امضاى آتشبس و پس از آن پيمان راولپندى ( 11 ذيقعدهء 1337 / 8 اوت 1919 ) تن در دادند و به اين ترتيب قيمومت چهل سالهء آنها بر افغانستان خاتمه يافت . طرزى وزير امور خارجه شد و كشور كمكم آغوش خود را به سوى دنياى خارج گشود و در معرض تغييرات ژرف و خشنى واقع گرديد كه بويژه شامل اين موارد مىشد :
ورود دستهجمعى ديپلوماتها و كارشناسان خارجى ، افتتاح مدارس
هامش
( 1 ) .Thal