متعدّد تقريبا موازى با يكديگر نيز از اين كوهستان منشعب مىشوند . دو گذرگاه عمده در بخش مركزى ارتباط شمال و جنوب را مقدور مىسازند : گذرگاه شبر در غرب و گذرگاه سالنگ در شرق . ارتفاع بلندترين قلّههاى اين كوهها ميان 000 4 تا 000 5 متر است .
كوههاى شرقى . اين كوهستان نيز منطقهء ديگرى از قلّههاى شامخ ( حدود 000 6 متر ) و درّههاى وسيع است كه وضع طبيعى پيچيدهاى دارد . در اينجا ، چهار رشته درّهء عمده وجود دارد : 1 ) درّهء باز و وسيع كابل با لايهء ضخيم موادّ آبرفتى و كوههاى مرتفعى در اطراف آن ( رشتهء پغمان ، سفيدكوه و كوهبابا ) ؛ 2 ) درهء مستقيم كوهستان - پنجشير كه از حوضهء بازكوه دمان در حوالى چاريكار در شمال كابل ، به سوى شمال شرقى مىپيچد ؛ 3 ) درّهء غوربند كه از چاريكار به طرف مغرب و به گذرگاه شبر مىپيچد ؛ و 4 ) مجموعهء درههاى نورستان كه شامل پنج درّهء شمالى - جنوبى عمده و حدود سى درّهء شرقى - غربى است . بسيارى از اين رشته درّهها حاوى لايههاى رسوبى متعلق به اواخر دوران سوم زمينشناسى « 1 » اند . « ريگ روان » ، ناحيهاى از تپّههاى شنى در جنوب چاريكار متفاوت با رخسارهء زمينشناختى بقيهء اين منطقه است .
كوهها و كوهپايههاى جنوبى . در اين قسمت ، رشتهكوههاى متعدّد كوتاهى ( به بلندى حدود 500 2 - 000 3 متر ) از شمالشرقى به جنوب غربى ممتدّ است . درّههاى وسيع و دشتهاى آبرفتى گسترده در ميان اين كوهها وجود دارد و آبراهههاى ناپايدار نيز در همه جاى آن ديده
هامش
( 1 ) .Cenozoic