تخطي إلى المحتوى الرئيسي

افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 140

مساهمون:

ص١٤٠
مىريسم » ، و جز آنها ) . 67 ) واژه‌هايى كه از پشتو نيستند از جمله عبارت‌اند از
yot : yoz -
« آشاميدن »
k ? ? ? z ? ' ? ? ?
مؤنث « ماهى ( بزرگ ) » ،
mu ? t
« مشت » ،
wu ? n
« برهنه » ،
zu ? ng
« زانو » . 68 ) نمونه‌هايى از جمله‌هايى كه تفاوت آن را با پشتو نشان مىدهد :
Indi ? wagur ? i ? c ? i ? mo ? s ? piya ? r yacat le ? z ? di ? wi ?
( پشتو
pa de k ? ? ? l ? i ? kx ? e zmu ? ng ? da pla ? r d ? ? ? rywayi ? wu ?
« در اين روستا پدر ما گاوهاى متعدد داشت » ) ؛
s ? amze o xwa ? rz ? ? ? s ? we mi ? de yoz ? i ? n
( پشتو
( s ? lombe aw xwa ? g ? ? s ? awd ? ? ? h ? ? ? m cx ? i ?
« آنها هم شير شيرين و هم آبدوغ مىنوشند » . برخى از ويژگيهاى ونچى ( مثلا
s ? wi ?
« بيست » ،
mo ? s ?
« ما » ،
ya
[
a
] « از » ؛ پىبندهاى زمان حاضر ؛ حفظ ؛
? ? ? z ?
فقدان
( - t -
مدلل مىدارد كه اين گويش در يكى از مراحل اوّليهء ايرانى ميانه ، يعنى مدتها پيش از آنكه پشتو به صورت زبانى منظم درآيد ، از آن جدا شده است . مشكل بتوان پذيرفت كه اين ويژگيها پس از ورود متكلمان به ونچى به محل كنونيشان پديدار شده‌اند ، زيرا اين محل به هيچ وجه از بقيّهء قلمرو زبان پشتو مجزا نيست . اين افراد قاعدتا نماينده پيشينيان حركت عمدهء پشتونها به شرق‌اند ، ولى زمان و مكان جدايى آنها در حال حاضر معلوم نيست .

ز . موضع زبان پشتو در زبانهاى ايرانى

. 69 ) پشتو بىشك به شاخهء ايرانى شمال‌شرقى تعلق دارد . اين زبان در تغيير
* Q › l
با مونجى شريك است ، ولى اين گرايش تا سغدى هم مىرسد . گويش ونچى با مونجى در تغيير
- o / - y - ‹ - t -
سهيم است . اگر بخواهيم تصور كنيم كه اين توافق نتيجه شده از پيوندى خاص است ، و به تحوّل همگون و ثانوى ربطى ندارد ، ناگزير