« حارث بن ابى هاله » دست پروردهء رسول خدا ، و برادر هند است كه « ابن كلبى و ابن حزم » در بارهاش گفتهاند كه او نخستين شهيد اسلام است كه در كنار ركن يمانى به قتل رسيده است .
عسكرى نيز در « اوائل » مىگويد :
آن گاه كه خداوند پيامبرش را دستور داد تا آن چه را كه فرمان يافته است آشكار سازد ، پيغمبر در مسجد الحرام بر پاى خاست و به بانگ رسالت به جاى آورد و گفت : قولوا لا إله الا الله تفلحوا / خداى را به يكتايى بخوانيد تا رستگار شويد . كفار قريش به سويش حمله بردند . بانگ خروش و فرياد به خانوادهاش رسيد « حارث بن ابى هاله » به ياريش شتافت و به كفار حمله برد . قريش نيز دست از پيغمبر بداشتند و به حارث حمله بردند و او را در ركن يمانى از پاى درآورند . حارث نخستين شهيد راه اسلام است . و نيز در كتاب « فتوح » سيف از قول « سهل بن يوسف از پدرش ، از عثمان بن مظمون » آمده است :
نخستين دستورى را كه رسول خدا به ما داد ، هنگامى بود كه تعداد ما به چهل نفر مىرسيد و همگى دين رسول خدا را داشتيم ، و در مكه بجز ما كسى پيدا نمىشد كه بر اين آيين باشد ، و آن موقعى بود كه « حارث بن ابى هاله » به شهادت رسيد ، خداوند به پيامبرش دستور داد تا آن چه را كه فرمان يافته . . . [ تا آخر حديث ] ! پايان سخن ابن حجر .
پس معلوم مىشود كه داستان « حارث بن ابى هاله » از سيف بن عمر ريشه گرفته است ، و « ابن كلبى و عسكرى ، و ابن حزم ، و ابن حجر » همگى اين حديث را از او گرفتهاند ، و در مقابل نويسندگان كتابهاى « استيعاب ، و اسد الغابه ، و طبقات » به سخنان سيف اعتماد نكرده داستان ساختگى او را دربارهء « حارث » در رديف ساير اصحاب رسول خدا در كتابهاى خدا نياوردهاند .
نكتهء ديگر اين كه « ابن حزم » داستان شهادت حارث را با جملهء « گفته شده است » آغاز مىكند ، تا ضعيف بودن آن مطلب را برساند . و پيدا است كه خود در صحت داستان حارث در ترديد بوده است .
بنا بر اين ، « حارث ابو هاله » براى سيف و آنهايى كه به سخنان او اعتماد كرده ، در انتشار آن كوشيدهاند اولين شهيد راه اسلام به حساب مىآيد . در حالى كه عموم تاريخ نويسان بر اين امر متفقند كه اول شهيد راه اسلام « سميه » ، مادر عمار بوده است .
آنها نوشتهاند كه « ياسر ، و فرزندش عمار ، و همسرش سميه » از جمله كسانى بودهاند كه در راه اسلام متحمل انواع آزار و شكنجه شدهاند . آنان از آن دستهء هفت نفرى ، و اولين مسلمانانى هستند كه دين خود را در مكه آشكار كردند ، و كفار قريش به پاس اين
خمسون ومائة صحابي مختلق ( يكصد و پنجاه صحابي ساختگى ) ( فارسى ) — صفحة 237
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
ص٢٣٧