مىكند :
عمر چون مشاهده كرد كه يزدگرد پادشاه ايران همه ساله سپاهى فراهم كرده بر قواى مسلمين مىتازد ، فرمان داد تا مسلمانان از همه طرف به خاك ايران بتازند ، و ملك و دولت پادشاهى ايران را بر اندازند .
فرمان عمر هنگامى صادر شد كه زياد بن حنظله كه از جملهء مهاجرين اوليهء اسلام به حساب مىآمد ، و با بنى عبد قصى پيمان دوستى داشت ، از جانب عمر بر كوفه حكومت مىكرد . مدت حكومت زياد بر كوفه سخت كوتاه بود زيرا به هنگام صدور فرمان عمر ، با اصرارى هر چه تمامتر از مقام خلافت تقاضا كرد تا با استعفاى او موافقت شود . سرانجام خليفه در برابر خواهش بيش از حد زياد بن حنظله ، ناگزير گرديد تا با نقاضايش موافقت نمايد !
گذشته از اين ، به هنگام حكومت « سعد وقاص » بر كوفه ، منصب قضا ، و داورى آن جا به عهدهء زياد بن حنظله بوده است !
همچنين طبرى از سيف روايت مىكند كه خليفه عمر ، به سال بيست و دوم از هجرت ، حكومت « جزيره » را به زياد بن حنظله تفويض فرموده است .
همهء اينها را سيف بن عمر گفته و طبرى هم آنها را در كتاب تاريخ خود و با تصريح نام سيف آورده است .
« ابو نعيم ، و ابن اثير ، و ابن كثير » ، هر سهء اين دانشمندان مطالب خود را دربارهء زياد بن حنظله و موضوع حكومت و داورى ، قضاوت او را در كوفه و جزيره ، از طبرى گرفته و به عنوان حقيقتى تاريخى در كتابهاى خود ثبت كردهاند .
سيف موضوع حكومت زياد را بر كوفه با قيد « مدت كوتاه » ذكر مىكند ، و اصرار او را داير بر كناره گيريش از آن مقام از پيشگاه خليفه عمر مطرح مىكند ، تا راه گريزى براى خود گذاشته باشد ، و اگر كسى از او بپرسد كه ، چه طور است كه نام زياد را در فهرست واليان كوفه نمىبينم ؟ در جواب فوراً بگويد ، آخر مدت حكومتش آنقدر كوتاه بوده كه به ثبت كردنش نمىارزيده است !
سيف در راه ارضاى تعصبات قبيلهاى ، به همين اندازه از حكومت زياد بر كوفه قانع است زيرا همين مقدار نيز بر ساير افتخارات تميم مىافزايد ! !
در مقام تعصبات قبيلهاى براى سيف افسانه ساز همين بس كه :
« زياد بن حنظله » او صحابهاى باشد مهاجر ، سوار كارى دلير و بى باك ، حاكمى فرمانروا و پاك دامن و مورد توجه دستگاه خلافت ، قاضى و داورى پارسا و عادل ، شاعرى سخنور و حماسه سرا كه در پهنهء نبرد از نوك سنانش خون ، و از لبهء پهن شمشيرش شرنگ مرگ ، و به گاه حماسه از دهانش آتش مىبارد .
خمسون ومائة صحابي مختلق ( يكصد و پنجاه صحابي ساختگى ) ( فارسى ) — صفحة 128
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
ص١٢٨