نمونه هايى از مانويان
لَعَلّى اصادف فى باقى ايامى زمانا اصيب دليلا على هداى
« شايد در آينده راه هدايت و حقيقت را در يابيم . »
عبدالله بن المقفع
1 - عبد الله بن مُقَنُّع
2 - ابن ابى العوجاء
3 - مطيع بن اياس
4 - سيف بن عمر
از آن جا كه سيف را دانشمندان علم رجال به زندقه متّهم داشته اند ، ما در اين فصل فعاليت چند تن از كسانى را كه در اسلام به زندقه متهم بوده اند بررسى مىنماييم تا هماهنگى فعاليت و آنان را در يابيم :
1 - عبد الله بن مقفع
اول عبد الله بن مقفع ( 106 - 142 ه - ) ( 21 ) . عبد الله معاصر منصور عباسى بود ، كتاب هاى ارسطاطاليس و غير او را كه در منطق بود براى منصور به عربى ترجمه كرد . عبد الله نخستين كسى بود كه در اسلام دست به ترجمه كتب ارسطو زد . از جمله