فضل مىگويد :
اينكه گفته على اوّلين كسى است كه اسلام آورده ، امرى است كه در آن اختلاف نظر است . بيشتر دانشمندان را نظر بر آن است كه اوّلين كسى كه اسلام آورد ، خديجه بود .
بعضى گفتهاند : ابو بكر و بعضى نيز گفتهاند : زيد بن حارثه . برخى هم كه خواستهاند بين اينان توافق برقرار كنند گفتهاند : اوّلين مردى كه اسلام آورد ، ابو بكر بود ، اوّلين كودك على ، اوّلين زن خديجه و اوّلين بنده زيد بن حارثه . تحقيق اين مطلب را در تلخيص كتاب كشف الغمه بيان كرديم .
من مىگويم :
از اينكه وى فقط متعرض مسئلهء تقدم اسلام شده است ، به دست مىآيد كه ظاهرا ساير مطالب مصنّف را پذيرفته است . همين در اثبات مطلوب ما كافى است . هر كس بخواهد كه در هر يك از اين موارد ، مناقشه كند ، پرده از نادانى خود برداشته .
اما اينكه گفته است : در اينكه چه كسى از همه زودتر اسلام آورده ، اختلاف است ، به ما زيانى وارد نمىكند . زيرا ما به روايات مخالفان خود عليه آنان احتجاج مىكنيم ، بدون اينكه ايشان را عليه ما حجتى باشد . حتى از سخن بعضى از دانشمندان آنان به دست مىآيد كه همگان بر تقدم اسلام امير المؤمنين ( ع ) اجماع دارند . چنان كه ابن حجر در الصواعق المحرقه ( 1 ) مىگويد : « ابن عباس ، انس ، زيد بن ارقم ، سلمان فارسى ، و جماعتى ديگر گفتهاند كه او ( على ) اوّلين كسى است كه اسلام آورد . » بعضى گفتهاند كه بر اين مطلب ، اجماع است . بلكه از سخن حاكم در مستدرك ( 2 ) به دست مىآيد كه وى مدعى اجماع بوده .
او از زيد بن ارقم روايت كرده كه اوّلين كسى كه به پيامبر ( ص ) اسلام آورد ، على بود .
سپس مىگويد : « اسناد اين حديث صحيح است . اختلاف در اينجاست كه ابو بكر صديق اوّلين مرد بالغى بود كه اسلام آورد و على بن ابى طالب پيش از بلوغ اسلام آورد . » معناى سخن وى آن است كه اسلام على ، پيش از بلوغ بر تمامى مردمان تقدم داشته و احدى را در اينباره اختلاف نظر نيست ، بلكه اختلاف در تقدم اسلام ابو بكر بر افراد بالغ است ، نه بر على ( ع ) .
حكمى كه فضل در اينجا كرده ، اشتباه است . زيرا حمل اخبار مستفيضى كه در تقدم اسلام على ( ع ) آمده ، بر تقدم اسلام او بر كودكان خنده دار است و انسان خردمند ، چنين
هامش
( 1 ) . باب نهم ، فصل اوّل .
( 2 ) . ج 3 ، ص 136 .