در مسند احمد آمده كه ابو بكر و عمر ، فاطمه ( س ) را از پيامبر ( ص ) خواستگارى كردند . حضرت فرمود : « فاطمه ( س ) هنوز خردسال است » . امّا وقتى على از او خواستگارى كرد ، پيامبر ( ص ) فاطمه را به ازدواج وى درآورد .
فضل مىگويد :
درست است كه در اخبار صحيح آمده است كه ابو بكر و عمر ، فاطمه را خواستگارى كردند . اما پيامبر ( ص ) گفت : من منتظرم كه فرمان خدا دربارهء او بيايد و نگفت كه فاطمه خردسال است . اين بهتان بر احمد بن حنبل است و هر كس كه چنين مطلبى گفته باشد ، بر رسول خدا ( ص ) بهتان زده و به او دروغ بسته است . فاطمه در هنگام خواستگارى بزرگ بود . چرا كه وى در سال تعمير كعبه به دنيا آمد . شگفت از اين مرد است كه در احتراز پيامبران از دروغ مبالغه مىكند و در اينجا بصراحت به رسول خدا ( ص ) دروغ نسبت مىدهد . پناه بر خدا .
من مىگويم :
روايتى كه مصنّف ( ره ) از مسند نقل كرده ، نسائى هم عينا آن را در سنن خود در اوايل كتاب نكاح در باب « تزوج المرأة مثلها فى السن » ( 1 ) آورده است . حاكم نيز در مستدرك در كتاب نكاح ( 2 ) نقل و آن را به شرط شيخين صحيح دانسته است . ذهبى هم بر آن حاشيه نزده است . حق اين است كه فاطمه ( س ) در خردسالى ازدواج كرد ؛ زيرا به اجماع شيعه پس از بعثت به دنيا آمد . حاكم هم اين را در مستدرك انتخاب كرده و عنوان آن را چنين قرار داده است : « ذكر ما ثبت عندنا من اعقاب فاطمه ولادتها » ( 3 ) وى آن گاه روايت كرده كه فاطمه در سال چهل و يكم عمر پيامبر ( ص ) به دنيا آمد . ذهبى هم بر آن حاشيه نزده است . همچنين روايت كرده كه در سن بيست و يك سالگى وفات كرد . و در اوّل سال چهل و يكم عمر پيامبر ( ص ) به دنيا آمد . ( 4 ) در الاستيعاب در شرح حال فاطمه ( س ) روايت كرده كه در سال چهل و يكم عمر پيامبر ( ص ) به دنيا آمد و رسول خدا ( ص ) پس از جنگ احد ، فاطمه را به ازدواج على درآورد . بنابر تمامى اين روايات ، فاطمه در هنگام ازدواج خردسال بود و تقريبا دوازده سال سن داشت . شيعه روايت مىكند كه فاطمه در سن نه سالگى ازدواج كرد . آنچه در الاستيعاب در شرح حال خديجه ( س ) آمده نيز با آن موافق
هامش
( 1 ) . ج 2 ، ص 167 .
( 2 ) . ج 3 ، 161 .
( 3 ) . ج 3 ، ص 161 .
( 4 ) . همان ، ص 163 .