عبارت است از علم ، هدايت ، فهم و حكمت و صفات و فضائلى كه در شأن محمّد ( ص ) و على ( ع ) است . نبايد پنداشت كه مراد از جملهء فوق امور پست دنيوى است . معلوم است كه دادن اين فضيلت به على ( ع ) كه حسد مردم را عليه او برانگيخت ، مستلزم برترى و امامت اوست و گرنه به او حسادت نمىورزيدند ، كما اينكه اشتراك على ( ع ) با پيامبر در آن فضايل - مطابق روايت دوّم - دليل بر آن است كه نوع فضايل على از نوع فضايل رسول خداست . لذا از ديگران برتر بوده و براى امامت ، شايسته تر است .
آيهء * ( « كَمِشْكاةٍ فِيها مِصْباحٌ »
مصنّف - رفع اللَّه درجته - مىگويد :
هفتاد و هشتم : آيهء شريفهء * ( « كَمِشْكاةٍ فِيها مِصْباحٌ » ) * ( 1 ) است .
از حسن بصرى نقل است كه مشكاة فاطمه است و چراغ ، حسن و حسيناند و مراد از * ( « الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ » ) * اين است كه فاطمه ستاره اى درخشان در ميان زنان جهان است . و دربارهء * ( « يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ » ) * مىگويد : آن درخت مبارك ، ابراهيم است و * ( « لا شَرْقِيَّةٍ وَلا غَرْبِيَّةٍ » ) * يعنى نه يهودى است و نه مسيحى . و مراد از * ( « يَكادُ زَيْتُها » ) * آن است كه نزديك است علم از او تراوش كند و دربارهء * ( « وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْه نارٌ نُورٌ عَلى نُورٍ » ) * مىگويد : هر امامى به دنبال امام ديگر مىآيد و مقصود از * ( « يَهْدِي الله لِنُورِه مَنْ يَشاءُ » ) * آن است كه خدا هر كس را بخواهد به ولايت آنها هدايت مىكند .
فضل مىگويد :
اين مطلب در تفاسير اهل سنّت موجود نيست و بر فرض صحّت ، حاكى از فضايل اهل بيت رسول خدا ( ص ) است كه مورد اتّفاق همه است . اگر چندين برابر اين مقدار نيز از فضايل آنان برشمرده شود ، كسى حرفى نخواهد زد .
من مىگويم :
بنابر نقل سيد سعيد ( ره ) اين حديث ، جزو روايات ابن مغازلى است و مؤيد آن ،
هامش
( 1 ) . نور / 35 .