آيهء * ( « وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا »
مصنّف - اعلى اللَّه مقامه - مىگويد :
شصت و دوّم : آيهء شريفهء * ( « وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذا قَوْمُكَ مِنْه يَصِدُّونَ » ) * ( 1 ) است .
پيامبر ( ص ) به على ( ع ) فرمود : مثال تو مانند عيسى بن مريم ( ع ) است كه گروهى در دوستى او به هلاكت افتادند و گروهى در دشمنى او به هلاكت افتادند . منافقين گفتند : آيا براى او مثالى جز عيسى پيدا نمىشد ؟ آيه نازل شد .
فضل مىگويد :
اين آيه دربارهء عبد اللَّه بن زبعرى نازل شد . وى در هنگام نزول آيهء * ( « إِنَّكُمْ وَما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ الله حَصَبُ جَهَنَّمَ » ) * ( 2 ) گفت : عيسى هم پرستيده شد . پس او نيز به جهنم مىرود .
رسول اكرم ( ص ) به او فرمود : چقدر از زبان قوم خود ناآگاهى ! زيرا كلمه « ما » در آيهء شريفه به ذوى العقول دلالت ندارد و حال آنكه عيسى از ذوى العقول است . آن گاه خداى متعال اين آيه را نازل فرمود : * ( « وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذا قَوْمُكَ مِنْه يَصِدُّونَ » ) * . اگر بر فرض اين روايت صحيح باشد مانند ديگر روايات شبيه به آن است .
من مىگويم :
اين حديث نيز از جمله رواياتى است كه در كشف الغمه از ابن مردويه نقل شده است .
ائمهء ما نيز آن را از امير المؤمنين نقل كردهاند . در ينابيع الموده باب چهل و چهارم از مناقب اين روايت را نقل كرده است . مثال زدن على ( ع ) به عيسى ( ع ) در اخبار قوم فراوان است به گونه اى كه در مسند احمد از دو طريق ( 3 ) و در خصائص نسائى و مستدرك حاكم همراه با تصحيح ( 4 ) و در الصواعق المحرقه ، حديث بيستم از احاديث مربوط به فضايل امير المؤمنين از بزار و ابو يعلى و در كنز العمال ( 5 ) از ابو نعيم و ديگران نقل شده است . حتى اگر روايتى در اين زمينه وارد نشده بود باز هم به شهادت وجدان ترديدى در اين موضوع وجود نداشت ، چرا كه افرادى كه در مورد امير المؤمنين دچار غلو شدند ( غلات ) بسيارند و همين طور فراوانند افرادى كه به دشمنى و توهين به او پرداختند و به دليل بغض با آن حضرت به هلاكت رسيدند . از اين قبيلاند : خوارج ، بنى اميه و پيروان آنان و افرادى مانند فضل كه
هامش
( 1 ) . زخرف / 57 .
( 2 ) . انبياء / 98 .
( 3 ) . ج 1 ، ص 160 .
( 4 ) . ج 3 ، ص 123 .
( 5 ) ج 6 ، ص 158 .