جمهور اهل سنت از عبد الله بن سلام نقل كردهاند كه آن شخص على است .
فضل مىگويد :
عموم مفسران معتقدند كه مراد از آيهء شريفه ، علماى يهودى است كه اسلام آوردند .
از جمله عبد الله بن سلام و مانند او . و گفته شده است مراد ، خداى تعالى است و اين جمع بين دو وصف است . امّا در مورد نزول آيه در شأن على مطلبى در تفاسير وجود ندارد و اگر هم وجود داشته باشد ، مستلزم مطلوب نمىباشد .
من مىگويم :
مصنّف در منهاج الكرامه اين حديث را از ثعلبى ذكر مىكند . همچنين مانند اين حديث را از ابو نعيم به نقل از ابن حنفيه ذكر نموده است . در ينابيع الموده از ثعلبى و ابو نعيم به نقل از ابن حنفيه همين حديث را ذكر كرده است . همچنين از ثعلبى و ابن مغازلى به نقل از عبد الله بن عطاء آورده است كه « با محمّد باقر ( ع ) در مسجد بودم ، پسر عبد الله بن سلام را ديدم گفتم : اين پسر كسى است كه علم الكتاب نزد اوست . محمّد باقر ( ع ) فرمود : علم الكتاب فقط نزد على بن ابى طالب است . » سپس در ينابيع الموده ذكر مىكند كه از ابو سعيد خدرى و امام موسى بن جعفر ( ع ) و زيد بن على و اسماعيل سدى نيز روايت شده است كه گفتند : « مراد از كسى كه علم الكتاب نزد اوست على بن ابى طالب است . »
بعلاوه احاديث ديگرى كه در ينابيع الموده وارد شده و اخبار بسيارى كه در ذيل آيهء شاهد - آيهء سى و نهم اين كتاب - وارد شده است ، آن را تأييد مىنمايد . در آن اخبار آمده است كه مراد از شاهد در آيهء * ( « أَفَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّه وَيَتْلُوه شاهِدٌ مِنْه » ) * ( 1 ) على ( ع ) است .
پس آن اخبار تأييد مىكند كسى كه علم الكتاب نزد اوست و در كنار خدا به عنوان شاهد قرار داده شده است * ( « كَفى بِالله شَهِيداً وَمَنْ عِنْدَه عِلْمُ الْكِتابِ » ) * ، امير المؤمنين است .
شاهد اين مدّعا اين است كه در آيهء كريمه از على ( ع ) به * ( « مَنْ عِنْدَه عِلْمُ الْكِتابِ » ) * تعبير شده است كه حاكى از احاطه به كتاب يعنى قرآن است . زيرا غير از على ( ع ) كه قرين و همتاى قرآن بود و رسول خدا دستور داد تا مسلمانان به او تمسك جويند شخص ديگرى بر قرآن احاطهء كامل ندارد ، كما اينكه روايت سيوطى در الدر المنثور - به نقل از سعيد بن منصور و ابن جرير و ابن منذر كه با ذكر سند از سعيد بن جبير روايت كردهاند - گواه آن است كه مراد از * ( « مَنْ عِنْدَه عِلْمُ الْكِتابِ » ) * عبد الله بن سلام نيست . در اين روايت
هامش
( 1 ) . هود / 17 .