ترجمة سورة عبس
و اين سورهء عبس بمكّه فرو آمده است اندرشان مردى نابينا نام او امّ مكتوم « 1 » و هر زمانى پيش پيغامبر عليه السّلم آمدى .
روزى پيش پيغامبر عليه السّلم آمد و گروهى از عرب آمده بودند ، و سخت به كار ايشان اندر مانده بود ، و اين امّ مكتوم بحاجتى پيش پيغامبر عليه السّلم آمده بود ، و از بسيارى كه او را رنجانيده بودند روى ازين نابينا بگردانيد ، و روى ترش كرد . اين نابينا اندوهگن شد و بازگشت . حق تعالى اين آيت فرستاد :
عَبَسَ وَ تَوَلَّى . أَنْ جاءَهُ الْأَعْمى
« 2 » گفت كه پيغامبر عليه السّلم چون اين نابينا در پيش او آمد ، روى ترش كرد و از او برگردانيد ، و گفت عزّ و جلّ :
وَ ما يُدْرِيكَ لَعَلَّهُ يَزَّكَّى
؟ « 3 » و تو چه دانى يا محمّد كه اين نابينا از پاكان است و نزديكان . پس گفت :
أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرى
؟ « 4 » گفت كه : اگر خداى را بخواند اجابت كند او را ، و از بهر آن كه او درويش است روى ازو بگردانيدى ؟
پس پيغامبر عليه السّلم گفت كه : ياد كردنى است اين تا چون درويشى بنزديك تو آيد روى ترش نكنى و ازو برنگردانى . نهبينى كه در سورهء و الفجر گفت :
كَلَّا بَلْ لا تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ
( الى قوله )
حُبًّا جَمًّا
« 5 » اين همه در كار درويشان آمده است و ايشان كه يتيمان را نيكو ندارند ، « 6 » و بهره نكنند از خوردنى خويش مسكينان را ، و دوست گرفتهاند خواسته را ، ايشان را بديدار آيد اين همه كه همى كنند آن روز كه گفت
هامش
( 1 ) ام مكتوم . ( صو ) - و در همه كتابهاى معتبر : ابن ام مكتوم .
( 2 ) عبس 2 - 1
( 3 ) عبس 3
( 4 ) عبس 4
( 5 ) الفجر 20 - 17
( 6 ) و اين همه به كار درويشان است و ايشان كه نيكو ندارند يتيمان را . ( صو )