همى كنند ، و هر گروهى امّتىاند و خلقىاند جدا .
و اين سورة التّغابن اندر كار رستخيز آمده است و مناظره كردن كافران با پيغامبر عليه السّلم ، و آنچه ايشان مر پيغامبر عليه السّلم را گفتند كه :
رستخيز خود نباشد و ما را خود برنبايد خاستن . پس خداى عزّ و جلّ اين سورة بفرستاد و ايشان را آگاه كرد از آنچه قيامت خواهد بود ، « 1 » و شما را برانگيزند ، و آگاه كنند ، و ثواب و عقاب و بهشت و دوزخ ابد الاباد همه حق است .
و سه چيز كافران با پيغامبر عليه السّلم مناظره بسيار كردند ، و خداى عزّ و جلّ پيغامبر عليه السّلم را سوگند فرمود خوردن بر ان هر سه .
يكى گفت كه اين كافران ترا گويند كه : اين خداوند حقّ است . تو سوگند خور كه حقّ است . چنان كه گفت :
وَ يَسْتَنْبِئُونَكَ أَ حَقٌّ هُوَ ؟ قُلْ : إِي وَ رَبِّي إِنَّهُ لَحَقٌّ ، وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ
« 2 » گفت : كافران گويند قيامت نباشد ، و سوگند خور كه قيامت باشد چنان كه گفت عزّ و جلّ :
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لا تَأْتِينَا السَّاعَةُ ، قُلْ : بَلى وَ رَبِّي لَتَأْتِيَنَّكُمْ
« 3 » سه ديگر گفت كه : كافران همى گويند كه برخاستن نباشد ، تو سوگند خور كه باشد ، چنان كه گفت :
زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا
« 4 » الى الآية « 5 » بگو يا محمّد كه : خداى عزّ و جلّ شما را برانگيزاند ، و هر چه كرده باشيد شما را از ان بياگاهاند ، و ثواب و عقاب بدهد ، و اين بر خداى آسانست .
اما پيغامبر عليه السّلم گفت : چون رستخيز بيايد بس روزگارى نشود
هامش
( 1 ) بودن . ( صو )
( 2 ) يونس 53
( 3 ) سبا 3
( 4 ) التغابن 7
( 5 ) در همه جا چنين است ، بىكلمهء « آخر » : الى آخر الاية .