المسلمين شيخ على بن عبد العالى كركى كه مؤلف تعليقات ارزنده و تصنيفهاى نمكين بوده است ، از جمله آثار او شرح قواعد است كه شش جلد آن تا بحث تفويض نكاح به پايان رسيده است و شرح گرانبهايى است كه پيش از وى ديگرى به چنان شرحى اقدام ننموده است و مشكلات قواعد را همراه با دقتهاى ارزندهاى كه در آن به كار برده حلّ كرده است و نظريات علّامه را با عبارات لطيفى به هم پيوسته ، آنچنانكه گفتارش به درازا نه كه ملالت آورد و نه مختصر آورده كه خواننده از مطالعهء آن بهرهمند نگردد و همگى الفاظ آن را كه مورد اجماع اعلام يا محل اختلاف و ايراد ايشان بوده شرح كرده است و از آثار اوست : شرح ارشاد و شرح شرايع و كتاب نفحات اللاهوت فى لعن الجبت و الطاغوت و رسالههاى ديگرى هم دارد از قبيل رساله جمعه و سبحه و خراجيه و خياريه و مواتيه « 1 » و جعفريه و رضاعيه و شرح الفيه و غير اينها .
من روزگار چندى از لطائف انفاس او بهره بردم و از خرمن فيض او كامياب گرديدم . خدا او را در بهشت برين خويش جاى دهد و استاد او على بن هلال جزائرى بوده كه پيش از اين نام برده شده است .
محقق كركى در سال 937 هجرى در سن هفتاد و اندى سال در نجف اشرف درگذشت قدّس اللّه روحه .
مؤلف گويد : نسخهء رساله در كمال نارسايى بوده است . خواندمير كه از معاصران است در اواخر تاريخ حبيب السير آنجا كه دانشوران دولت شاه اسماعيل صفوى را برشمرده چنين مىنگارد .
شيخ علاء الدّين على بن عبد العالى علو مرتبهء آن نقطه دائره تقوا و طهارت در
هامش
- شاگرد فاضلى داشت به نام شيخ يونس كه مفتى اصفهان بود و از مراتب كمالى محقق كركى - چنانچه در ترجمه حاضر اشاره كرده - بهرهگيرى نموده رسالهاى در ترجمهء جمعى از مشايخ شيعه تأليف كرده كه خالى از فوائد نبوده و ما در كتاب حاضر از آن نقل مىكنيم و در مجلد پنجم اين كتاب به نام او اشاره كرده كه انشاءالله ترجمه خواهد شد - م .
( 1 ) - در پانوشت مىنويسد : مؤلف در نسخه خط خود چنين نوشته : رسالهء خياريه مربوط به پارهاى از اقسام خيار بوده و رساله مواتيه منسوب به موات است . م .