و به محقق ثانى شهرت دارد « 1 » شيخ مذهب بود و مخرب آئين اهل نصب وصب قواعد علّامه را شرح كرده و در روزگار شاهتهماسب صفوى دومين پادشاه صفوى مىزيسته است .
محقق ثانى در پيشگاه وى كمال احترام و عظمت را داشته و در تمام شهرهاى ايران نام او به عظمت و بزرگوارى برده مىشده .
محقق ثانى از شام به مصر رفت و بهطورىكه خواهد آمد از دانشوران مصر بهرهيابى كرده و از آنجا به عراق عرب رفته و روزگار درازى در آنجا زيست داشت ، پس از آن به ايران هجرت كرد و به صحبت شاهتهماسب رسيد . تهماسب براى او مبالغ زيادى معيّن كرد و مقرر داشت هرساله مبلغ هفتصد تومان بهعنوان تيول در عراق عرب به وى پرداخت شود و فرمانى در اين خصوص صادر كرد كه از وى در آن فرمان در نهايت بزرگوارى و عظمت نام برده است .
محقق ثانى در اجازهء خود به شيخ على بن عبد العالى ميسى و فرزندش شيخ ابراهيم پارهاى از آثار خود را يادآورى نموده آنجا كه مىنويسد : به وى اجازه دادم تا آنچه را كه خود تصنيف و تأليف نمودهام هرچند هم ناچيز باشد روايت نمايد ، از جمله شرحى كه بر قواعد الاحكام نوشتهام كه بهطور تخمين پنج مجلد آن به پايان رسيده است از آن جمله كتاب النفخات است كه آرزومندم خداى تعالى بار ديگر آنها را اعاده فرمايد ، از آن جمله رساله جعفريه و رساله خراجيه و رساله رضاعيه و رساله جمعه و امثال اينها از رسالههاى ديگر و از آن جمله برخى از حواشى مختلف الشيعة و حواشى شرايع الاسلام و حواشى كتاب ارشاد الاذهان و امثال اينها از حواشى ديگر و به هر دو تن اجازه دادم تا به فتواى من كه رأيم بر آن استقرار يافته و صحت مدركش براى من به ثبوت رسيده است
هامش
( 1 ) - اعيان الشيعة ، ج 8 ، مىنويسد : كركى منسوب كرك نوح است كه يكى از روستاهاى بعلبك مىباشد و محقق ثانى در برابر محقق حلّى جعفر بن سعيد است و اضافه كرده در ميان علماى شيعه محققين بسيارى بودند ، درعينحال لقب محقق منحصر به اين دو شخصيت بوده است ، چنانچه لقب شهيد باآنهمه شهيدى كه شيعه داشته است منحصر به محمد بن مكى شهيد اول و زين الدّين شهيد ثانى است ، چنانچه لقب علّامه منحصر به علّامهء حلى و لقب بحر العلوم مختص به سيد مهدى طباطبائى نجفى بوده است - م .