مرتضى على بن حسن حسينى و سيّد جمال الدّين محمد بن عبد المطلب اعرج حسينى و سيّد رضى الدّين حسن بن عبد اللّه بن محمّد بن على اعرج حسينى از سيّد عميد الدّين و شيخ فخر الدّين از علّامه - قدّس اللّه ارواحهم - و تاريخ آن اجازه روز جمعه 14 ماه صفر سال 827 هجرى بوده است و من همگى آن اجازه را در سرگذشت شاگردش سيد نظام الدّين تركه يادشده ايراد كردم .
شاگردش در حاشيهء نسخهء آن اجازه به خط خود نوشته است : مولانا زين الدّين على بن حسن استرآبادى در بامداد روز جمعه غرّه ماه رجب سال 807 هجرى وفات يافته تغمّده اللّه بسوابغ رحمته .
مؤلف گويد : اين تاريخ كاملا اشتباه است و ممكن است لفظ « و عشرين » از قلم وى سقط شده باشد و يا اين اجازه را در آخر عمرش نوشته باشد و يا عددى كه از آن ساقط شده است بيشتر از عدد « عشرين » باشد . در تبريز نسخهاى از تحرير علّامه را ديدم كه آن را شاگرد ملا زين الدّين مترجم حاضر كه سيد حسن بن حمزة بن محسن حسينى بوده باشد بر وى قرائت كرده و ملا زين الدّين اجازهاى به خط خود بر پشت آن نسخه از جهت وى نوشته است و تاريخ آن روز پنجشنبه چهارم ربيع الاول سال 820 هجرى بوده است و خود ملا زين الدّين تحقيقات و تعليقات فراوانى بر آن نوشته است و ما همگى آن اجازه را در شرح حال سيّد حسن يادشده ايراد كردهايم .
در قصبهء دهخوارقان كه از حوالى تبريز است به نسخهاى از رجال ابن داود دست يافتم كه ملا زين الدّين بر نيم اول آن به خط شريف خود براى يكى از شاگردانش چنين مرقوم داشته : « از اول اين كتاب بدينجا كه خدا او را تأييد كند به خوبى در ظرف چند مجلس قرائت كرد و آخرين مجلس آن روز بيستم ماه جمادى الآخر سال 827 هجرى بوده و كتبه العبد الفقير على بن حسن بن محمد استرآبادى و صلّى اللّه على محمد و آله » .
و بر نيم ديگر از رجال مزبور نوشته بود : « خدا او را تأييد كند و نيكبخت گرداند همگى نيم آخر را در چند مجلس قرائت كرد و آخرين مجلسش روز دوازدهم ماه رجب المرجّب سال 829 هجرى بوده است و كتبه على بن الحسين بن محمّد استرآبادى » .
مؤلف گويد : پيش از اين به نام ملا زين الدّين على استرآبادى اشاره شد و پس از
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 485
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص٤٨٥