آن از مطلع عزّت و فضيلت و افضال تابش كرده است و گفتار خود را تا آنجا دنبال نموده كه گويد سؤالهاى وى مشتمل بر مسائل دقيقهاى بوده است كه از زيركى او حكايت مىكند و سؤالاتى را طرح كرده كه دليل بر فطرت تيزرأى اوست و جاى هيچ شگفتى نيست ، زيرا طرّاح اينگونه مسائل عالىجناب سيّد اجلّ افضل و دوست يكتا و كامل ماست كه خورشيد آسمان فضائل و معالى است و سپيدى سيماى افاضل و اعالى است . وى ديباچهء صحيفه شرف و جوانمردى و عنوان فخريه مروّت است . نسب پاكيزه گوهر نبوى را داراست و حسب آشكار علوى را هويداست . بزرگوارى است كه انتساب به حسينى را مبدا و منتهاست . زين الدّين و الدنيا على بن حسن بن شدقم كه خدا همهگونه نعمت را بر او تمام كند و آنچه را كه درخور همّت عاليهء او بوده باشد به وى اعطا فرمايد و سؤالات او كه گوهرهاى گرانبار بود هنگامى به دست من رسيد و به مطالعهء من درآمد كه در وقت تا به آخر . . .
مؤلف گويد : بخشى از آغاز شرح ارشاد علّامه كه مقدمهء اصولى براى آن شرح باشد در اختيار ما مىباشد . در ابتداى آن چنين آمده است : اين شرح را بنا به پيشنهاد سيد على بن حسن بن شدقم تأليف نمودم و او را چنين ستوده است : « المولى الجليل و السيد الكبير النبيل مستحقّ الثناء و التبجيل ذو النفس الطاهرة الزّكية و الهمّة الباهرة العلية و الاخلاق الزاهرة المرضية المشتهر بحسن المكارم و الشّيم شمس الدّين السيّد على بن السيد الفاخر الحسن بن شدقم اطال اللّه بقائه و رزقه ما يهواه و اعافه على آخرته و دنياه » .
خلاصه وى را به جلالت قدر و بزرگوارى و فرزانگى ستوده و او را شايان ستايش معرفى كرده كه نفسى پاكيزه و همتى آشكارا دارد . اخلاقش پسنديده و به خوبى و كرم مشهور است و براى او دعا كرده است خدا او را پايدار بدارد و آنچه مىخواهد به وى اعطا فرمايد و كمك كار دنيا و آخرت بوده باشد .
نويسنده در طى همان شرح مىنويسد : از آثار او كتاب شرح تهذيب است . ممكن است شارح ارشاد پدر شيخ بهائى بوده باشد ، و ليكن بعيد است . يادآورى مىشود ملا عبد اللّه بن حاج حسين بابا سمنانى شاگرد سيد داماد بنا به پيشنهاد سيد مترجم رساله فارسى حكيم محمد مقيم بن حكيم محمد حسين سمنانى را كه دربارهء تنباكو تأليف كرده
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 474
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص٤٧٤