تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 415

مساهمون:

ص٤١٥
اظهار داشته است : او و امثال او از مشايخى هستند كه ما به حال آنها خوش‌بين بوده و عدالت ايشان مورد قبول ما مىباشد و ما هم به پيروى از مشايخ متأخران حديث اين عدّه از روات را صحيح مىدانيم پايان كلام استاد . ملا نظام گويد : از جمله ادلهء كه دليل بر صحت روايت اوست آن است كه نجاشى طاب ثراه از وى روايت مىكرده است چه آنكه بنا به تصريح او در ذيل معرفى از محمد بن عبد اللّه بن محمد بن بهلول از ضعفاى روات بدون واسطه روايت نمىنموده و چنانچه در ترجمه جعفر بن محمد بن مالك بن على بن شاپور اظهار داشته و از روايت كردن ثقه از ضعيف به شگفت آمده آنجا كه نوشته جعفر بن محمد در نقل حديث از ضعفا بوده است و احمد بن حسين اظهار داشته وى وضع حديث مىكرده و از افراد مجهول روايت مىنموده و از بعضى شنيده‌ايم كه مردى فاسد العقيدة بوده و مقيّد به نقل روايت صحيح نبوده است . اينك نمىدانم چگونه شيخ دانشور و ثقهء ما ابو على بن همّام و شيخ جليل ثقهء ما ابو غالب ( احمد بن محمد بن سليمان ) زرارى از وى روايت كرده‌اند پايان كلام نظام الدّين در نظام الاقوال « 1 » .
هامش
( 1 ) - مؤلف در پايان كلام نظام الدّين مطلبى اظهار داشته كه در نسخه مطبوع آورده نشده است . عنايت اللّه قهپايى در مجمع الرجال ذيل « لا ادرى » نجاشى مىنويسد : اين جمله دليل بر جلالت قدر نجاشى است و اضافه مىكند كه اين جمله اشاره به آن دارد كه جايز نيست شخص موثقى از شخص ضعيف روايت كند ، زيرا روايت از او مصداق آيه شريفه نباء است كه :إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ .درعين‌حال از كلى بودن آيه چند موضع استثنا شده است . يكى آنكه آنچه روايت شده باشد قطعى نباشد چنانچه اين معنى از فرمودهء ائمهء عليهم السّلام ظاهر است كه فرموده‌اند : من بلغه من الثواب شىء من الخير فعمل به كان له من الثواب ما بلغه و ان لم يكن الامر كما نقل اليه ، يا راوى يا غير او تصريح كند كه مروى عنه ضعيف است و شهرت با او باشد . اين هنگام روايت از او تأييد امر ثابتى است كه از ناحيه ديگر حاصل شده باشد و احتمال صدق در ميان باشد چه آنكه دروغگو گاهى هم راست مىگويد يا بداند كه او حريص در روايت است هرچند از غير ثقه باشد . درعين‌حال بايستى در مواضع يادشده ملاحظه روايت و راوى و مروى عنه و واقعه و امثال آن را نمود . مطالبى هم راجع به جعفر بن محمد در تنقيح المقال ممقانى آمده است كه بايد بدانجا مراجعه كرد ، و نيز ر . ك . به : منهج المقال ، ص 397 ؛ نقد الرّجال ، صص 237 ، 402 ؛ جامع المقال ، ص 184 - م .