بهطور ناگهانى از پاى درآوردند . تا بوده چنين بوده و تا هست چنين هست آرى او پسنديده زيست و نيكبخت هم درگذشت .
ابن اثير جزرى در تاريخ كامل مىنويسد : قاضى امام فخر الاسلام ابو المحاسن عبد الواحد بن احمد بن محمّد رويانى طبرى فقيه شافعى در سال 415 هجرى متولد شده و در ماه محرم سال 502 هجرى كشته شده است « 1 » .
رويانى حافظ مذهب بوده و اظهار مىداشته هرگاه كتابهاى شافعى سوخته شود مىتوانم همگى آنها را از حافظهء خود املا نمايم « 2 » .
مؤلف گويد حقيقت آن است كه رويانى در مرام خويش تقيه مىكرده و همين تقيه او ايجاب كرده است كه علماى عامه او را از فقهاى شافعى بشمار آورند ؛ خدا دانا است .
او همچنين گويد سيد داماد در حواشى اختيار كشّى مىنويسد كه رويانى منسوب به رويان به ضم راء و واو ساكنه و ياى پيش از الف و نون پس از آن شهرى است از شهرهاى طبرستان .
فاضل وحيد گفته است رويان از قزوين شانزده فرسخ فاضله دارد .
در قاموس آمده است كه رويان نام محلهاى است در رى و نام قريهاى است در حلب و نام شهرى است در طبرستان و امام ابو المحاسن عبد الواحد بن اسماعيل و امثال او از رويان طبرستان بودهاند ؛ پايان تحقيق ميرداماد .
صاحب حماة در كتاب تقويم البلدان « 3 » مىنويسد : رويان به ضم راء بىنقطه و
هامش
( 1 ) - سبكى در طبقات الشافعية مىنويسد : رويانى ازآنپس كه وارد رويان شد همواره به وظايف خويش مىپرداخت تا در روز جمعه نزديك بالا آمدن آفتاب روز يازدهم محرم سال 502 هجرى در حالى كه از املاى حديث آسوده شده بود به دست ملاحده و براثر حسدورزى آنان از پاى درآمد - م .
( 2 ) - سبكى مىنويسد : مراد از كتابهاى شافعى كه وى در صورت فقدان آنها همهء آنها را از حفظ املا مىكرد منحصر به آثار خود شافعى نبوده است بلكه كتابهاى اصحابش را نيز از حفظ داشته كه مىتوانسته از حفظ املا نمايد و آنچه گفته شد همان است كه از اطلاق كلام استفاده مىشود - م .
( 3 ) - در كشف الظنون آمده است : كتاب تقويم البلدان تأليف عماد الدّين اسماعيل ايوبى معروف به صاحب حمات است كه سال 732 هجرى درگذشته و شرطى براى چگونگى تأليف آن ذكر كرده است .