مؤلف گويد : شيخ معاصر در كتاب الهداة ( ج 1 ، ص 29 ) از اين كتاب نام برده است و آن را در رديف كتابهايى قرار داده كه از آنها روايت نموده است .
مؤلف گويد : از اين كتاب در بحار الانوار ياد نشده است .
شيخ عبد على بن رحمة حويزى
شيخ معاصر در امل الآمل مىنويسد : عبد على از فضلا بوده و در شناخت علوم عربيت و عروض و امثال آنها مهارت داشته است و سرايندهاى اديب و نگارندهاى بليغ بشمار مىآمده و ديوان شعر خوبى دارد در آن ديوان از گروهى از بزرگان عصر ستايش و نكوهش كرده است « 1 » .
آثار او عبارت است از كلام الملوك ملوك الكلام در ادب و حاشيهاى بر تفسير بيضاوى و شرح شواهد مطول و كتابى در نحو و كتابى در حكمت و كتابى در عروض و رسالهاى در رمل و قطر الغمام در ادب و كتابى در موسيقى و سه ديوان شعر به تازى و پارسى و تركى .
عبد على مراتب علمى را از شيخ بهائى و ديگران كسب كرده است .
ابيات ذيل منتخبى از يكى از چكامههاى اوست :
لمن العيس بنجد تترامى « 2 » * تركتها شقق البين سهاما
كلما برقّها ريح الصبا * لبست من أحمر الدمع لثاما
يا بنى عذرة هل من آخد * بدم المسفوك من حلّ الخياما
قمر لو لم ير البدر دجى * ما هوى البدر كمالا و تماما
ايها الظاعن عينى و فى * مهجتى برىء ربعا و مقاما
عاقب اللّه بادهى صمم * اذنى ان سمعت فيك ملاما
- اين شتران تيرخورده در بيابان نجد كه مرگ آنها را از يكديگر جدا ساخته است
هامش
( 1 ) - امل الآمل ، ج 2 ، ص 154 .
( 2 ) - در اعيان الشيعة « عشيا تترامى » آمده است .