شيخ عالم رشيد الدّين ابو سعيد عبد الجليل بن عيسى بن عبد الوهاب رازى
منتجب الدّين گويد : وى متكلمى فقيه و متبحر و استاد دانشوران عصرش بوده است . با مخالفان مناظرات و گفتگوهاى مشهورى دارد و در فن كلام آثارى به وجود آورده است . شيخ معاصر در امل الآمل پس از يادآورى كلام منتجب الدّين مىنويسد :
ابو سعيد بزرگوارى جليل القدر و از مشايخ ابن شهرآشوب مىباشد و از ابو على ( فرزند شيخ طوسى ) روايت كرده است . خود ابن شهرآشوب در معالم العلماء مىنويسد : شيخ رشيد عبد الجليل بن عيسى بن عبد الوهاب رازى آثارى دارد ، از جمله مراتب الافعال ، نقض كتاب التصفح ابو الحسين ليكن اين كتاب را به اتمام نرسانيده است .
مؤلف گويد : ابن شهرآشوب در باب القاب از معالم از وى نام برده است كه رشيد از القاب مشهور او مىباشد « 1 » .
مؤلف امل الآمل گويد : پيش از اين نقض كتاب التصفح را در ذيل آثار عبد الجليل بن ابو الفتح ياد كرديم و ممكن است هر دو تن كتابى در نقض كتاب ابو الحسين نوشته باشند ، زيرا با اطلاعاتى كه ابن شهرآشوب از آثار استادش داشته است و همچنين توجهى كه منتجب الدّين به آثار اعلام داشته نمىتوان گفت اشتباهى براى اين دو دانشور مطلع صورت گرفته باشد و ممكن است هر دو نام عبد الجليل اسم شخص واحد بوده باشد كه در اينجا بهعنوان جدّ و در آنجا به نام پدر معرفى شده باشد . با اين تصور جا ندارد كه منتجب الدّين از او با دو عنوان ياد كند و با فاصلهء كمى از آنها به دو گونه شناسايى ياد كرده باشد و دليل بر اين احتمال آن است كه از هر دو تن با يك كنيه و يك نسبت و يك كتاب و امثال اينها ياد نموده است .
مؤلف گويد : ابن شهرآشوب در مناقب تصريح كرده است كه عبد الجليل از
هامش
( 1 ) - مراد مؤلف آن است كه ابن شهرآشوب رشيد الدّين را در باب اسماء نام نبرده است بلكه به مناسبت رشيد الدّين - كه لقب مشهور او بوده است - در باب القاب بهعنوان « شيخى » از او ياد كرده است . معالم العلماء ، ص 145 و امل الآمل ، ج 2 ، ص 144 .