واژهشناسان و ديگران ، در اشتقاق لفظ وزير كه از چه ريشهاى گرفته شده ، گفتارى دارند ، يكى گفته است واژه وزير از وزر گرفته شده كه به معناى پناهگاه است ، خداى بزرگ هم در آيه 11 و 12 سورهء قيامت فرموده :
كَلَّا لا وَزَرَ * إِلى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ
چنان نيست كه در روز رستاخيز كه قرارگاه مردم است پناهگاهى بهسوى پروردگار تو داشته باشند ، و ديگرى گفته از ريشهء ( ازر ) به دست آمده كه به معناى نيرو بوده باشد ، چنانچه خدا در سورهء طه : آيه 31 فرموده ، و
اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي
نيروى مرا به وى استوار گردان ، ديگرى گويد : از ريشهء ( وزر ) جدا شده ، كه به معناى رنج و سنگينى است چنانچه خدا در سورهء انشراح : آيه 2 و 3 فرموده
وَ وَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ * الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ
رنجورى و سنگينى را كه پشت تو را خميده كرده بود ، از تو زدوديم و هم گفته شده ريشهء آن از ( وزر ) است كه به معناى گناه باشد ، چه آنكه پذيرش وزارت همراه با انجام دادن گناهان است ، يا ازآنجهت كه وزير پادشاه ناپسندىها و گناهان پادشاه را بر دوش مىكشد ، و يا ريشهء آن از ( ازر ) است ، كه آن هم به معناى رنجورى و سنگينى است ، و بنابراين كه وزير از ريشهى ( ازر ) به دست آمده باشد ، بايستى واو وزير به جاى همزهء ( ازر ) كه در طرف واقع شده ، قرار داده شده باشد ، و همانند آن هم بسيار است .
خليفه سلطان ، براى اولين بار كه به مقام وزارت رسيد ، در سال 1033 هجرى پس از درگذشت سلمان خان و چهار سال تقريبى پيش از درگذشت شاهعباس كبير بود ، و ماده تاريخ وزارت او در اين جمله آورده شده ، ( زيبنده افسر وزارت ) و ديگرى گفته ( وزير شاه شد سلطان داماد ) .