تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 620

مساهمون:

ص٦٢٠
خسرو شاه ديهى است معروف و نزديك تبريز است و گروهى از دانشوران ازآنجا برخاسته‌اند . در تقويم البلدان مىنويسد : خسرو شاه از شهرهاى آذربايجان است . و خسرو شاه به ضم خاء نقطه‌دار و سكون سين و راى مهمله و واو آخر ، شهرى است در هفت فرسنگى تبريز و هم‌نام دهكده‌اى است ، از دهكده‌هاى مرو و واقع در دو فرسنگى آن . مؤلف گويد : اكنون خسرو شاه ويران شده ، و جز اندكى از آن باقى نمانده است و بدين مناسبت ما خسرو شاه را به نام دهكده معرفى كرديم . از قصص‌الانبياى قطب راوندى استفاده مىشود كه معظم‌له از گروهى از دانشوران روايت مىكرده و با وسائطى چند از شيخ صدوق روايت داشته است . از جمله : خبر داد مرا شيخ راستگو على بن ( على بن ) عبد الصمد نيشابورى ، از پدرش ، از سيد ابو البركات على بن حسين خوزى ، از شيخ صدوق .
هامش
آمده است ، مىنويسد : قاضى ابو الوليد محمّد مالكى متوفى 595 هجرى در دفاع از حكما كتابى به نام تهافة التهافة در رد تهافت غزالى تأليف كرده است و سلطان محمّد خان عثمانى فاتح به ملا مصطفى مشهور به خواجه‌زاده و متوفى 893 هجرى و ملا علاء الدّين على طوسى متوفى 887 هجرى دستور داد تا كتابى به نام محاكمه ميان غزالى و حكما تأليف كنند ملا خواجه‌زاده كتابى در چهار ماه و ملا على طوسى كتابى در شش ماه بدين‌منظور تأليف كردند و كتاب خواجه‌زاده به تصويب علما ، برتر از كتاب ملا على طوسى قلمداد شد . سلطان به هريك از آن دو ده هزار درهم جايزه داد و به خواجه‌زاده استر گران قيمتى اضافه داد ملا على از اين معنى رنجيده خاطر شده از عثمانى به ايران آمد . گويند هنگامى كه ابن المؤيد به ملاقات علامه دوانى رسيد پرسيد چه هديه‌اى براى ما آورده‌اى گفت : كتاب تهافت خواجه‌زاده . وى خرسند شد گفت : بار مشكلى را از دوش ما برداشته است . بنابراين كتاب تهافت غزالى مقدم بر قطب راوندى و همچنين مقدم بر كتاب خواجه‌زاده و ملا على طوسى بوده است و ضمنا معلوم مىشود كتاب ( تهافت ) از فارابى نبوده است - م .
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 620 | محمد باقر ساعدى / الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني