تأليف كتاب مدوّنى خوددارى مىكرد و مىگفت : معمول بيشتر متأخران ، آن بوده است كه به تأليفات زيادى مىپرداختند و آثار آنها بيرون از اشتباه نبوده است ، خدا از ما و ايشان چشم بپوشاند .
و همين كثرت تأليفات بود كه موجبات قتل عدهاى از ايشان را ايجاد كرد . و از جدش شهيد ثانى و شهيد اوّل و علامه حلى در شگفت مىشد كه چرا بيشتر اوقاتشان را به بهرهگيرى از ( بعضى ) علماى عامه صرف مىكردند ، و به تتبّع كتابهاى فقه و حديث و اصول و كلام ايشان مىپرداختند و آنها را نزد ايشان قرائت مىكردند و در ضمن انكارى كه داشت مىگفت : آثار شومى بر عمل ( بعضى از ) ايشان مترتب بود . عفى اللّه عنهم .
برادرش شيخ على بن محمّد عاملى در كتاب الدر المنثور 2 / 222 - 238 مىنويسد : برادرم فاضلى هوشمند و عالمى تيزرأى و كاملى پسنديده و پارسايى پرهيزكار بود . در آغاز كار در شهرهاى ما از شاگردان پدر و جدش استفاده كرد ، و اوقاتى كه پدرش در عراق مىزيست بدانجا رفت . سپس به ايران بازگشت و در اصفهان در منزل مرحوم مبرور شيخ بهاء الدّين عاملى وارد شد و شيخ مبرور از او كمال بزرگداشت را به عمل آورد و مدت درازى در پيش او ماند و به فراگيرى و سماع آثار او و ديگران پرداخت و در همان هنگام از ديگر فضلاى آن ديار ، از علوم رياضى و ديگر فنون استفاده مىكرد . پس از آن در سال 1030 هجرى كه شيخ بهايى رحمه اللّه درگذشت به مكه معظمه هجرت كرد و چندى را در جوار بيت اللّه به سر برد . سپس به شهرهاى خود ما بازگشت .
زين الدّين سال 1009 متولد شده و سال 1064 هجرى درگذشته است .
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 567
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص٥٦٧